Haftarat Behar

Irmejahu | Jr 32, 6 - 27.

W haftarze do parszy behar spotykamy proroka Irmejahu, gdy przebywa w więzieniu. Wtrącił go tam król Cidkejahu za to, że zapowiadał zwycięski najazd wojsk babilońskich. Zgodnie z jego proroctwem, król miał zostać pojmany i skazany za wygnanie.

Wydarzenia te mają miejsce w wyjątkowo burzliwym i dramatycznym okresie dla Królestwa Jehudy. Cidkejahu został królem z nadania Babilończyków, po ich pierwszym najeździe w 597 r. p.n.e. Jak wiemy, jego władanie zakończyło się wraz z drugim najazdem wojsk Babilonu w 586 r. p.n.e., gdy Jeruszalaim zostało całkowicie zniszczone, a Beit ha-Mikdasz (Świątynia) spalony.

Prorok Iremajhu głosił swe nauki przez czterdzieści lat, zapowiadając tragedię i nakłaniając do zmiany postępowania. Niestety - niewielu chciało uwierzyć w jego słowa.

Read More
Haftarat Emor

Jechezkel | Ez 44, 15 - 31

Powiązanie haftary do parszy emor jest oczywiste dla każdego, kto będzie ją czytał. W parszy, Mosze przekazuje prawa i zasady, jakimi mają się kierować kapłani (kohanim) w ich posłudze. Podobnie prorok Jechezkel w haftarze do tej parszy przekazuje Boskie nakazy dla kapłanów. Tym razem jednak, dotyczą one Trzeciej Świątyni, która zostanie zbudowana w przyszłości.

Prorok przypomina, że jedynie pewna grupa kapłanów zasłużyła na to, aby nadal sprawować te święte obowiązki. Są to potomkowie Cadoka, jedyni, którzy pozostali lojalni w swej służbie Haszem nawet wtedy, gdy reszta narodu porzuciła Torę.

Read More
Haftarat Kedoszim

Amos 9, 7 - 15

We fragmencie wybranym na haftarę parszy kedoszim z proroctw Amosa, prorok przypomina Żydom, że jako naród nie są w żaden sposób lepsi od innych, że dla Boga są dokładnie tacy sami, jak Etiopczycy, Filistyni czy Aramejczycy. Haszem kieruje losami wszystkich narodów i choć wybrał Sobie Am Israel, nie oznacza to, że sam fakt bycia jego członkiem daje ochronę przed karą za grzechy.

Amos ostrzega, iż nadchodzi kara dla nikczemnych narodów - włączając w to także naród żydowski:

“Wszyscy grzesznicy z Mojego narodu zginą od miecza, wszyscy ci, którzy się przechwalali: “żadne zło nigdy nas nie dotknie, żadne nieszczęście nad nami nie zapanuje”.”

Read More
Haftarat Szabat Machar Chodesz

Szmuel Alef | 1Sam 20, 18 - 42

W nadchodzący Szabat (4.05.2019) w synagogach odczytywana będzie specjalna haftara na Szabat Machar Chodesz - czyli na Szabat, który wypada bezpośrednio przed Rosz Chodesz (początkiem miesiąca).

Haftarą tą jest fragment z pierwszej księgi Szmuela, która przedstawia dramatyczną relację między młodym Dawidem, królem Szaulem oraz Jonatanem.

Tekst ten został wybrany, gdyż opisane w nim wydarzenia dzieją się przed i w czasie Rosz Chodesz. W otwierających słowach Jonatan mówi: "machar chodesz  - jutro jest [nowy] miesiąc".

Read More
Haftarat Pesach - dzień siódmy i ósmy

Szmuel Bet | 2Sam 22, 1 - 51

Iszajahu | Iz 10: 32 - 12, 6

Siódmy dzień Pesach

W tym dniu w synagogach odczytuje się Szirat haJam - Pieśń Morza, którą Żydzi zaśpiewali Haszem z wdzięczności za uratowanie. Haftara odnosi się do tej Pieśni i cytuje inną, autorstwa Króla Dawida.

Dawid wyraża w niej wdzięczność dla Boga za uratowanie go od wszystkich wrogów.

Haftara na ósmy dzień Pesach

Haftara po czytaniu z Tory pochodzi z księgi proroka Iszajahu, który zapowiada nadejście czasów mesjańskich.

Read More
Haftarat Pesach - dzień pierwszy i drugi

Sefer Jehoszua | Jz 5, 2 - 6, 1

Sefer Melachim Alef | 2 Krl 23, 1 - 9. 21 - 25

Haftara odczytywana w pierwszy dzień Pesach pochodzi z Sefer Jehoszua (Jozuego). Mówi ona o tym, jak lud Israela, zaraz po przekroczeniu rzeki Jarden, której wody osuszył Haszem, przygotowują się do podboju ziemi Kenaan.

Haftara odczytywana w drugi dzień Pesach pochodzi z Sefer Malachim Bet (2 Królewska) i opisuje pierwsze świętowanie Pesach pod tym, gdy król Josziahu odkrył zwój Tory i przeprowadził reformację religijną.

Read More
Haftarat Szabat ha-Gadol

Malachi 3, 4 - 24

 Szabat, który wypada przed świętem Pesach nazywany jest Wielkim Szabatem - Szabat ha-Gadol. W tym dniu, zamiast haftary do parszy mecora, czytamy specjalny fragment z księgi proroka Malachiego.

Malachi był ostatnim z Trej Asar - Dwunastu Proroków Mniejszych.

W swoich naukach prorok ostrzega przed nadejściem dnia sądu i kary za grzechy. Oto, na jakie przewinienia Haszem szczególnie zwróci uwagę i przeciwko komu będzie świadczył:

Read More
Haftarat Szabat haChodesz

Jechezkel/Ez 45, 16 - 46, 18

Szabat który wypada przed lub w Rosz Chodesz Nisan (początek miesiąca nisana), odczytuje się dodatkowe, krótkie teksty ksiąg Liczb/Bamidbar 28,9-15 i Wyjścia 12,1-20 związane z tą okazją. To właśnie pierwszego dnia miesiąca nisana Haszem nakazuje narodowi żydowskiemu uświęcać nowy miesiąc, a także oznajmia, że nisan będzie pierwszym z miesięcy w roku.

 Szabat taki nazywa się Szabat ha-Chodesz i bez względu na to, jaka parsza czytana jest tego dnia, jako haftarę czyta się fragment nauk proroka Jechezkela.

Read More
Haftarat Szabat Para

Jechezkel | Ez 36, 16 - 38.

Szabat Para to Szabat, który wypada przed Szabat haChodesz Nisan. W dodatku do odpowiedniej parszy tego dnia, odczytuje się jako maftir (ostatnie czytanie z Tory) fragment z księgi Bemidbar (Lb 19, 1 - 22), który opisuje rytuał czerwonej jałówki (para aduma).

Popiół z czerwonej jałówki był mieszany z wodą i służył do duchowego oczyszczenia osób, które miały kontakt z ciałem zmarłego. Fragment ten odczytywany jest przed Rosz Chodesz Nisan jako przypomnienie, gdyż tylko osoby czyste duchowo mogły spożywać ofiarę pesachową. Dzięki temu osoby, które planowały pielgrzymkę do Jerozolimy na święto Pesach, mogły oczyścić się, jeśli tego wymagały.

Read More
Haftarat Caw

Jirmejahu 7, 21 - 8, 3; 9, 22 - 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty - oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Read More
Haftarat Szabat Zachor

Szmuel Alef | 1Sm 15, 2 - 15, 34.

Szabat Zachor (שבת זכור) to Szabat, który wypada bezpośrednio przed Purim. Przypomina się wtedy fragment Tory o Amaleku. Zgodnie z naukami Mędrców Haman, złoczyńca z Księgi Estery, był potomkiem Amaleka. W synagogach odczytuje się fragment z Tory z księgi Powtórzonego Prawa (Dewarim) 25, 17 - 19. Jest w nim wymieniona micwa, aby pamiętać o tym, co Amalek uczynił, gdy Żydzi wychodzili z Egiptu.

Prorok Szmuel przemawia do Szaula, pierwszego króla Israela, i mówi do niego w imieniu Haszem:

Wymierzę karę za to, co Amalek uczynił Israelowi, za to, jak się na niego zasadził na drodze, gdy wychodzili z Egiptu.

Read More
Haftarat Pekudej

Melachim Alef | 1Krl 7, 51 - 8, 21

Paraszat pekudej podsumowuje budowę Miszkanu oraz wszystkich sprzętów niezbędnych do jego funkcjonowania. Haftara do niej przedstawia ukończenie Pierwszej Świątyni za czasów panowania króla Szlomo.

Król zwołał starszyznę i przywódców wszystkich plemion do Jerozolimy, aby w ich obecności wnieść do Świątyni jej najważniejszy element: świętą Arkę Przymierza (Aron ha-Brit).

Kapłani wnieśli do środka Aron ha-Brit a później także inne ważne sprzęty i instrumenty. Na głównym ołtarzu przed Świątynią składano ofiary Haszem.

Read More
Haftarat Szabat Szkalim

Melachim Bet | 2 Krl 12, 1 - 17

W Szabat Szekalim (שבת שקלים), który wypada w Szabat przed Rosz Chodesz Adar (początkiem miesiąca adara), czyta się haftarę dedykowaną temu specjalnemu Szabatowi.

W tym dniu czyta się specjalny maftir (ostatnie czytanie z Tory) - fragment pochodzący z parszy Ki Tisa mówiący o powszechnym spisie ludności. Zamiast liczenia bezpośredniego, każdy dorosły mężczyzna powyżej 20. roku życia musiał przekazać pół szekla na utrzymanie Miszkanu (Przybytku). Gdy policzono wszystkie datki, wiedziono ilu ludzi przebywało w obozach na pustyni.

Read More
Haftarat Wajakhel

Melachim Alef | 1 Krl 7, 40 - 50

Haftara do parszy wajakhel jest jej lustrzanym odbiciem. Podczas, gdy w Torze czytamy o ukończeniu budowy Miszkanu, w parszy czytamy o ukończeniu budowy Beit Hamikdasz, Świątyni, w czasach króla Szlomo.

W księdze Królewskiej czytamy o wszystkich detalach, jakie dla Świątyni wykonał Chiram król Tyru - człowiek nie tylko o sporej władzy i bogactwie, ale także o wielkim talencie. Król Tyru wysłał wielu utalentowanych pracowników, aby wspomóc budowę swego wielkiego sojusznika. Dodatkowo, samodzielnie wykonał wiele elementów z brązu. Było ich tak wiele, iż niemożliwym było sprawdzić ile wszystkie razem ważyły!

Read More
Haftarat Ki Tisa

Melachim Alef | 1Krl 18, 1 - 39

Paraszat ki tisa przedstawia historię grzechu Złotego Cielca. Jest to z pewnością najsłynniensza opowieść związana z awoda zara (bałwochwalstwem), lecz, niestety, nie jedyna. Naród żydowski zmagał się pokusą służeniu obcym bogom nie tylko wkrótce po wyjściu z Egiptu, lecz także znacznie później - aż do Wygnania Babilońskiego.

W haftarze do parszy ki tisa spotykamy proroka Eliahu, który, podobnie jak Mosze, próbuje skłonić ludzi do zaprzestania służenia obcym bogom - szczególnie Baalowi i Asztarze, kultom rozpowszechnionym w jego czasach.

Read More