Haftarat Beszalach

Szoftim | Sdz. 4, 1 - 5-31

Haftara do parszy beszalach, którą odczytuje się w Szabat Szira, to bardzo odpowiedni wybór. W parszy beszalach Żydzi, pod wodzą Moszego i Miriam, śpiewają Szirat ha-Jam, Pieśń Morza. Rabini na haftarę wybrali fragment z Sefer Szoftim, czyli Księgi Sędziów, gdzie znajduje się inna piękna Pieśń - Dewory. W obu pieśniach odnajdziemy wiele wspólnych odniesień, wyrażeń i opisów.

W haftarze poznajemy prorokinię i sędzię nad Israelem: Deworę, powszechnie szanowaną i darzoną wielką ufnością przywódczynię. Miała ona w zwyczaju, aby zasiadać pod palmą, gdzie przyjmowała Żydów, którzy przybywali do niej, aby prosić o radę lub pomoc.

Read More
Haftarat Bo

Irmejahu | Jr. 46, 13 - 28

W parszy bo czytamy o trzech ostatnich plagach, jakie Haszem sprowadził na Egipt. Prorok Irmeja otrzymał wiadomość, którą miał przekazać mieszkańcom tego królestwa. Ma on im powiedzieć, że wkrótce dosięgnie ich kara od Boga, wykonana poprzez Nawuchadnecara (Nabuchodonozora).

Irmeja nakazuje Egicjanom, aby się zbroili, choć zapowiada, że to i tak nic nie da. Mają również przygotować tobołki i torby, gdyż wkrótce wyruszą na wygnanie. Egipt zostaje przyrównany do pięknej jałówki, którą jednak będzie gnębił i poganiał giez z północy. Runą wielkie miasta i zamienią się w ruiny sławne twierdze.

Read More
Haftarat Waera

Jechezkel | Ez 28, 25 - 29, 21

Haftarę do paraszat waera otwiera piękna obietnica, którą prorok Jechezkel przekazuje narodowi żydowskiemu:

Kiedy już zgromadzę cały Dom Israela spośród narodów, między którymi został rozproszony i zostanę uświęcony poprzez nich w oczach narodów, wtedy ponownie zamieszkają na ziemi, którą dałem Mojemu słudze, Jaakowowi.

I zamieszkają tam bezpiecznie, domy zaczną sobie budować i zasiewać winnice; tak! będą żyć bezpiecznie. A kiedy już dokonam sądów (szfatim) na wszystkich tych żyjących wokół, którzy nimi gardzą - wtedy będą świadomi, że Ja jestem Haszem, ich Bóg.

Read More
Haftarat Szemot

Iszajahu | Iz 27, 6 - 28, 13; 29, 22 - 23

W haftarze do parszy Szemot, prorok Iszaja zwraca się do mieszkańców Królestwa Israela, czyli Szomronu. W 722 r. p.n.e. zostało ono najechane i zniszczone przez Asyryjczyków. Prorok przedstawia powody gniewu Boga, ale także obiecuje przyszłe wybawienie.

Już w pierwszych słowach hafatary czytamy prorockie pocieszenie:

A kiedy czas nadejdzie, Jaakow ponownie zapuści korzenie, a Israel rozkwitnie i wyda owoce, które napełnią świat cały.

Zaraz po tej pełnej nadziei obietnicy, następuje surowe potępienie grzechów, które doprowadziły Szomron do upadku. Iszaja szczególnie skupia się na awoda zara czyli bałwochwalstwie.

Read More
Haftarat Wajechi

Sefer Melachim Alef | 1Krl 2, 1 - 12.

Haftara do parszy wajechi pochodzi z Sefer Melachim - Księgi Królewskiej.

Tu również widzimy wielkiego przywódcę na łożu śmierci, analizującego wydarzenia z przeszłości i przekazującego testament dla potomka.

Król Dawid, podobnie jak Jaakow Awinu, nie wspomina jedynie wspaniałych wydarzeń, lecz odnosi się także do chwil, gdy jego władza i autorytet zostały umniejszone. Jaakow wspominał o synach, którzy niewłaściwie się zachowali - czy to dla własnej przyjemności (Reuwen) czy też z błędnie pojmowanej lojalności wobec rodziny (Szimon i Lewi).

Read More
Haftarat Wajigasz

Jechezkel | Ez 37, 15 - 28.

Haftara do parszy wajigasz pochodzi z księgi proroka Jechezkela (Ezechiela).

Zaraz na początku czytamy o zadaniu, które Haszem nakazał Jechezkelowi:

A ty, synu człowieczy, weź sobie kawałek drewna i napisz na nim: 'Dla Jehudy i dla synów Israela, jego towarzyszy'. I weź inny kawałek drewna i napisz na nim: 'Dla Josefa, kija Efraima, i całego domu Israela, jego towarzyszy'. I zbliż jeden do drugiego, żeby były dla ciebie jednym kawałkiem drewna, i one staną się tylko jednym kijem w twej ręce. 

Read More
Haftarat Chanuka

Zecharia | Zach 2, 14 - 4, 7

Haftara odczytywana w Szabat w czasie święta Chanuki

Choć parszą tego tygodnia jest Mikec, haftara, którą się odczytuje w tym dniu związana jest z krótkim specjalnym czytaniem na święto Chanuka z księgi Bemidbar.

Prorok Zacharia nauczał zaraz po powrocie z Wygnania Babilońskiego. Przekonywał on wygnany lud o wiecznej opiece Haszem nad nimi i zbliżającym się sądzie na krzywdzących ich narodach. Haszem zapewnił, że ktokolwiek źle traktuje Israela, to jakby samego Boga krzywdził

Read More
Haftarat Wajeszew

Amos | Am 2, 6 - 3, 8

Haftara do parszy wajeszew pochodzi z nauk proroka Amosa, najwcześniejszego z Newiim Acharonim - czyli Proroków Późniejszych.

Prorok Amos przedstawia krytykę narodu żydowskiego i jego grzesznego zachowania. W swych naukach, Amos podkreśla przede wszystkim największe, w jego oczach, przewinienie: złe traktowanie słabych i biednych. Wprawdzie jego potępienie dosięga również przewinień seksualnych i zachowań bałwochwalczych, to właśnie wykorzystywanie "maluczkich" wzbudza jego największą odrazę.

Read More
Haftarat Wajiszlach

Owadia | Ab 1, 1 - 21

Haftara do parszy Wajiszlach to cała księga proroka Owadii (Abdiasza), która jest najkrótszą księgą prorocką, składającą się zaledwie z jednego rozdziału.

Prorok kieruje słowa ku Edomowi - narodowi wywodzącemu się od Esawa. W bardzo ostrych słowach Owadia opisuje tragiczne konsekwencje jego złych czynów.

Edom uważa się za niezniszczalnego i wspaniałego - na szczytach gór zbudował swe gniazdo niczym orzeł, z pychą wyraża zwątpienie, by ktokolwiek mógł go tam dosięgnąć.

Read More
Haftarat Wajece

Hoszea | Oz 12, 13 - 14, 10

Haftara do parszy wajece pochodzi z proroctw Hoszei.

Już po przeczytaniu pierwszych słów proroctw, widzimy związek z parszą: prorok wraca do początków życia Praojca Jaakowa, jako początków całego narodu. Przypomina, jak uciekł on do Aramu, gdzie służył przy owcach za żonę (Rachel).

Hoszea następnie w ostrych słowach krytykuje Efraima. Wprawdzie Efraim nie był rodzonym synem Jaakowa, lecz Josefa, jednak na łożu śmierci Jaakow adoptował Efraima i Menaszego. W ten sposób stali się oni ojcami dwóch plemion.

Read More
Haftarat Toldot

Malachi | Mal 1, 1 - 2, 7

Haftara do parszy toldot to fragment z samego początku księgi Malachiego - ostatniego proroka Israela.

Słowa Haszem poprzez Malachiego: Kocham was, mówi Haszem, lecz wy pytacie: Jak to nas kochałeś? Czyż Esaw nie jest bratem Jaakowa? - słowa Haszem - lecz jednak umiłowałem Jaakowa, a Esawa miałem w nienawiści. Jego wszystkie wzgórza oddałem na spustoszenie, a całe jego dziedzictwo wydałem pustynnym szakalom.

Read More
Haftarat Wajera

Melachim Bet | 2Krl 4, 1 - 37

W haftarze do parszy wajera czytamy o dwóch cudach dokonanych przez proroka Eliszę. Najpierw poznajemy biedną wdowę, której mąż był wiernym sługą Haszem i synem proroków. Była ona głęboko zadłużona i ludzie, którzy udzielili jej pożyczki straszyli, że zabiorą jej synów i sprzedadzą ich w niewolę, aby w ten sposób spłaciła długi. Elisza zapytał ją, co posiada w domu. Gdy usłyszał, że jedynie mały dzbanek z oliwą, nakazał jej, aby pozbierała wiele pustych dzbanów – pożyczyjąc od sąsiadów, jeśli trzeba. Następnie miała ona zamknąć się w domu sama z synami i nalewać oliwę z tego jednego dzbanuszka. Wdowa uczyniła tak, jak nakazał jej prorok i w cudownych sposób udało jej się wypełnić wszystkie zgromadzone naczynia. Kobieta mogła sprzedać oliwę, a za zgromadzone pieniądze spłaciła długi i była w stanie utrzymać siebie i swych synów.

Read More
Haftarat Lech Lecha

Iszajahu | Iz 40, 27 - 41, 16

Haftara do parszy lech lecha to fragment proroctw Izajasza. Prorok odpowiada w nim na zarzut ze strony narodu Israela, że Bóg o nich zapomniał, że Jego sprawiedliwość  ich pomija. Izajasz mówi:

Haszem, Stwórca krańców ziemi, jest Bogiem po czas niezmierzony. On się nie męczy ani nie odczuwa znużenia. Nie sposób zbadać Jego postanowień. Znużonemu udziela mocy, a temu, kto nie ma siły, daje wiele potęgi. Nawet chłopcy się zmęczą i znużą, a młodzi mężczyźni z pewnością upadną, ale ci, którzy pokładają ufność w Haszem – ich siła zostanie odnowiona. Wzniosą się na skrzydłach niczym orły. Będą biec, a się nie zmęczą; będą iść, a nie zasłabną".

Read More
Haftarat Noach

Iszajahu | Iz 54, 1 – 55, 5 

Haftara do parszat Noach to ponownie fragment proroctw Izajasza, nazywanego Księciem Proroków.

W tekście tym, pochodzącym ze słynnych proroctw pocieszenia znajdujących się w ostatnich rozdziałach jego księgi, naród Israela przyrównany jest do kobiety – „żony” Haszem, Boga Zastępów.

Izajasz, w imieniu Boga, pociesza Israel, że skończą się krótkie momenty odrzucenia przez Męża-Haszem w wyniku „błędów młodości”. Israel będzie jak kobieta, która nie mogła rodzić, a teraz będzie musiała rozbudowywać swe osady, aby pomieścić całe swe potomstwo. Izajasz przepowiada, iż naród żydowski będzie się rozprzestrzeniał na lewo i prawo, zasiądzie w pewności na swej ziemi, wypełni wyludnione miasta na nowo.

Read More