Posts in Bereszit
Haftarat Wajigasz

Jechezkel | Ez 37, 15 - 28.

Haftara do parszy wajigasz pochodzi z księgi proroka Jechezkela (Ezechiela).

Zaraz na początku czytamy o zadaniu, które Haszem nakazał Jechezkelowi:

A ty, synu człowieczy, weź sobie kawałek drewna i napisz na nim: 'Dla Jehudy i dla synów Israela, jego towarzyszy'. I weź inny kawałek drewna i napisz na nim: 'Dla Josefa, kija Efraima, i całego domu Israela, jego towarzyszy'. I zbliż jeden do drugiego, żeby były dla ciebie jednym kawałkiem drewna, i one staną się tylko jednym kijem w twej ręce. 

Read More
Haftarat Wajeszew

Amos | Am 2, 6 - 3, 8

Haftara do parszy wajeszew pochodzi z nauk proroka Amosa, najwcześniejszego z Newiim Acharonim - czyli Proroków Późniejszych.

Prorok Amos przedstawia krytykę narodu żydowskiego i jego grzesznego zachowania. W swych naukach, Amos podkreśla przede wszystkim największe, w jego oczach, przewinienie: złe traktowanie słabych i biednych. Wprawdzie jego potępienie dosięga również przewinień seksualnych i zachowań bałwochwalczych, to właśnie wykorzystywanie "maluczkich" wzbudza jego największą odrazę.

Read More
Haftarat Wajiszlach

Owadia | Ab 1, 1 - 21

Haftara do parszy Wajiszlach to cała księga proroka Owadii (Abdiasza), która jest najkrótszą księgą prorocką, składającą się zaledwie z jednego rozdziału.

Prorok kieruje słowa ku Edomowi - narodowi wywodzącemu się od Esawa. W bardzo ostrych słowach Owadia opisuje tragiczne konsekwencje jego złych czynów.

Edom uważa się za niezniszczalnego i wspaniałego - na szczytach gór zbudował swe gniazdo niczym orzeł, z pychą wyraża zwątpienie, by ktokolwiek mógł go tam dosięgnąć.

Read More
Haftarat Wajece

Hoszea | Oz 12, 13 - 14, 10

Haftara do parszy wajece pochodzi z proroctw Hoszei.

Już po przeczytaniu pierwszych słów proroctw, widzimy związek z parszą: prorok wraca do początków życia Praojca Jaakowa, jako początków całego narodu. Przypomina, jak uciekł on do Aramu, gdzie służył przy owcach za żonę (Rachel).

Hoszea następnie w ostrych słowach krytykuje Efraima. Wprawdzie Efraim nie był rodzonym synem Jaakowa, lecz Josefa, jednak na łożu śmierci Jaakow adoptował Efraima i Menaszego. W ten sposób stali się oni ojcami dwóch plemion.

Read More
Haftarat Toldot

Malachi | Mal 1, 1 - 2, 7

Haftara do parszy toldot to fragment z samego początku księgi Malachiego - ostatniego proroka Israela.

Słowa Haszem poprzez Malachiego: Kocham was, mówi Haszem, lecz wy pytacie: Jak to nas kochałeś? Czyż Esaw nie jest bratem Jaakowa? - słowa Haszem - lecz jednak umiłowałem Jaakowa, a Esawa miałem w nienawiści. Jego wszystkie wzgórza oddałem na spustoszenie, a całe jego dziedzictwo wydałem pustynnym szakalom.

Read More
Haftarat Wajera

Melachim Bet | 2Krl 4, 1 - 37

W haftarze do parszy wajera czytamy o dwóch cudach dokonanych przez proroka Eliszę. Najpierw poznajemy biedną wdowę, której mąż był wiernym sługą Haszem i synem proroków. Była ona głęboko zadłużona i ludzie, którzy udzielili jej pożyczki straszyli, że zabiorą jej synów i sprzedadzą ich w niewolę, aby w ten sposób spłaciła długi. Elisza zapytał ją, co posiada w domu. Gdy usłyszał, że jedynie mały dzbanek z oliwą, nakazał jej, aby pozbierała wiele pustych dzbanów – pożyczyjąc od sąsiadów, jeśli trzeba. Następnie miała ona zamknąć się w domu sama z synami i nalewać oliwę z tego jednego dzbanuszka. Wdowa uczyniła tak, jak nakazał jej prorok i w cudownych sposób udało jej się wypełnić wszystkie zgromadzone naczynia. Kobieta mogła sprzedać oliwę, a za zgromadzone pieniądze spłaciła długi i była w stanie utrzymać siebie i swych synów.

Read More
Haftarat Lech Lecha

Iszajahu | Iz 40, 27 - 41, 16

Haftara do parszy lech lecha to fragment proroctw Izajasza. Prorok odpowiada w nim na zarzut ze strony narodu Israela, że Bóg o nich zapomniał, że Jego sprawiedliwość  ich pomija. Izajasz mówi:

Haszem, Stwórca krańców ziemi, jest Bogiem po czas niezmierzony. On się nie męczy ani nie odczuwa znużenia. Nie sposób zbadać Jego postanowień. Znużonemu udziela mocy, a temu, kto nie ma siły, daje wiele potęgi. Nawet chłopcy się zmęczą i znużą, a młodzi mężczyźni z pewnością upadną, ale ci, którzy pokładają ufność w Haszem – ich siła zostanie odnowiona. Wzniosą się na skrzydłach niczym orły. Będą biec, a się nie zmęczą; będą iść, a nie zasłabną".

Read More
Haftarat Noach

Iszajahu | Iz 54, 1 – 55, 5 

Haftara do parszat Noach to ponownie fragment proroctw Izajasza, nazywanego Księciem Proroków.

W tekście tym, pochodzącym ze słynnych proroctw pocieszenia znajdujących się w ostatnich rozdziałach jego księgi, naród Israela przyrównany jest do kobiety – „żony” Haszem, Boga Zastępów.

Izajasz, w imieniu Boga, pociesza Israel, że skończą się krótkie momenty odrzucenia przez Męża-Haszem w wyniku „błędów młodości”. Israel będzie jak kobieta, która nie mogła rodzić, a teraz będzie musiała rozbudowywać swe osady, aby pomieścić całe swe potomstwo. Izajasz przepowiada, iż naród żydowski będzie się rozprzestrzeniał na lewo i prawo, zasiądzie w pewności na swej ziemi, wypełni wyludnione miasta na nowo.

Read More
Haftarat Bereszit

Iszajahu | Iz 42, 5 - 43, 10

Haftara do paraszat Bereszit pochodzi od proroka Iszajahu (Izajasza) 42, 5 – 43, 10.

Prorok w następujących słowach przedstawia Haszem:

„Oto, co rzekł prawdziwy Bóg, Haszem, Stwórca niebios, Wspaniały, który je rozpina; Ten, który umocnił ziemię i pokrył ją roślinami, Ten, który dał tchnienie ludziom na niej i życiem obdarzył wszystko, co się po niej rusza”.

Jest to bezpośrednie odwołanie to tekstu naszej parszy, w której Haszem stwarza świat oraz kształtuje i ożywia człowieka. Bóg przedstawiony tu jest jako władca życia i źródło istnienia wszystkiego.

Read More
Paraszat Wajechi

Parasza: Wajechi/Rdz 47, 28 – 50, 26 | Haftara: Malachim Alef/1Krl 2:1 - 12. 

Po przybyciu do Egiptu, Jaakow żyje jeszcze przez 17 lat. Spodziewając się, że niedługo umrze, prosi on Josefa, aby przysiągł, że pochowa go w Erec Israel. Jaakow błogosławi dwóch synów Josefa – Menaszego i Efraima.

Dodatkowo, adoptował ich jako jednych spośród własnych synów, by na równo z nimi odziedziczyli ziemię w Erec Israel. W trakcie błogosławienia wnuków, Jaakow kładzie prawą rękę na głowie Efraima, a lewą na Menaszego.

Read More
Paraszat Wajigasz

Parasza: Wajigasz /Rdz 44, 18 – 47, 27 | Haftara: Jechezkel/Ez 37:15 - 28. 

Po tym, jak Josef ogłosił, że Benjamin zostanie jego niewolniekiem, Jehuda błaga go o litość. Proponuje, aby to jego wziąć w zamian najmłodszego brata. Przekonuje, że jego ojciec nie przeżyje straty kolejnego syna.

Gdy Josef zobaczył zmianę w postawie braci i ich troskę o uczucia ojca, wyprasza wszystkich z komnaty, poza nimi. Wyjawia on im wtedy swą tożsamość, mówiąc „Jam jest Josef” i od razu dopytuje się o zdrowie ojca.

Read More
Paraszat Mikec

Parasza: Mikec /Rdz 41, 1 – 44, 17 | Haftara: Zecharia/Za 2:14 - 4, 7. 

Po pewnym czasie, faraona zaczęły gnębić dziwne sny. Ponieważ nikt nie umiał mu ich wyjaśnić, podczaszy zasugerował, aby przyprowadzono Josefa z więzienia.

Gdy Josef pojawił się przed obliczem władcy, usłyszał o jego snach. Najpierw śniło mu się siedem tłustych i dorodnych krów, które zostały pożarte przez siedem wychudzonych. Później śnił o siedmiu zdrowych i urodzajnych kłosach zboża, które zostały pochłonięte przez siedem wynędzniałych kłosów.

Read More
Paraszat Wajeszew

Parasza: Wajeszew/Rdz 37, 1 – 40, 23 | Haftara: Amos/Am 2, 6 - 3, 8. 

Jaakow, wraz z rodziną, osiedla się w okolicach Chewronu. Pośród swoich synów, Jaakow specjalną uwagą darzy siedemnastoletniego Josefa. Nie musi on pracować tak ciężko, jak starsi bracia, a do tego otrzymuje od ojca specjalne podarki – jak drogi płaszcz wykonany z kolorowych pasów.

Josef donosi ojcu o tym, jak zachowują się bracia, a także opowiada im swoje sny, w których symboliczne pokazana jest jego przyszła władza nad nimi. Powoduje to jeszcze większą złość i zawiść pośród braci.

Read More
Paraszat Wajiszlach

Parasza: Wajiszlach/Rdz 32, 4 – 36, 43 | Haftara: Hoszea/Oz 11, 7 - 12,12.

Po dwudziestu latach mieszkania w Charanie, Jaakow wraca w rodzinne strony. Gdy jest już blisko, wysyła posłańców do Esawa z jego wolą pogodzenia się. Ci jednak wracają z wiadomością, że Esaw jest już w drodze, a towarzyszy mu kilkaset zbrojnych mężczyzn.

Jaakow przygotowuje się na najgorsze. Jest gotowy, aby walczyć z bratem, ale również modli się i wysyła hojne podarki do Esawa, aby przebłagać jego gniew.

Read More