Posts in Haftara
Haftarat Szabat Zachor

Szmuel Alef | 1Sm 15, 2 - 15, 34.

Szabat Zachor (שבת זכור) to Szabat, który wypada bezpośrednio przed Purim. Przypomina się wtedy fragment Tory o Amaleku. Zgodnie z naukami Mędrców Haman, złoczyńca z Księgi Estery, był potomkiem Amaleka. W synagogach odczytuje się fragment z Tory z księgi Powtórzonego Prawa (Dewarim) 25, 17 - 19. Jest w nim wymieniona micwa, aby pamiętać o tym, co Amalek uczynił, gdy Żydzi wychodzili z Egiptu.

Prorok Szmuel przemawia do Szaula, pierwszego króla Israela, i mówi do niego w imieniu Haszem:

Wymierzę karę za to, co Amalek uczynił Israelowi, za to, jak się na niego zasadził na drodze, gdy wychodzili z Egiptu.

Read More
Haftarat Pekudej

Melachim Alef | 1Krl 7, 51 - 8, 21

Paraszat pekudej podsumowuje budowę Miszkanu oraz wszystkich sprzętów niezbędnych do jego funkcjonowania. Haftara do niej przedstawia ukończenie Pierwszej Świątyni za czasów panowania króla Szlomo.

Król zwołał starszyznę i przywódców wszystkich plemion do Jerozolimy, aby w ich obecności wnieść do Świątyni jej najważniejszy element: świętą Arkę Przymierza (Aron ha-Brit).

Kapłani wnieśli do środka Aron ha-Brit a później także inne ważne sprzęty i instrumenty. Na głównym ołtarzu przed Świątynią składano ofiary Haszem.

Read More
Haftarat Szabat Szkalim

Melachim Bet | 2 Krl 12, 1 - 17

W Szabat Szekalim (שבת שקלים), który wypada w Szabat przed Rosz Chodesz Adar (początkiem miesiąca adara), czyta się haftarę dedykowaną temu specjalnemu Szabatowi.

W tym dniu czyta się specjalny maftir (ostatnie czytanie z Tory) - fragment pochodzący z parszy Ki Tisa mówiący o powszechnym spisie ludności. Zamiast liczenia bezpośredniego, każdy dorosły mężczyzna powyżej 20. roku życia musiał przekazać pół szekla na utrzymanie Miszkanu (Przybytku). Gdy policzono wszystkie datki, wiedziono ilu ludzi przebywało w obozach na pustyni.

Read More
Haftarat Wajakhel

Melachim Alef | 1 Krl 7, 40 - 50

Haftara do parszy wajakhel jest jej lustrzanym odbiciem. Podczas, gdy w Torze czytamy o ukończeniu budowy Miszkanu, w parszy czytamy o ukończeniu budowy Beit Hamikdasz, Świątyni, w czasach króla Szlomo.

W księdze Królewskiej czytamy o wszystkich detalach, jakie dla Świątyni wykonał Chiram król Tyru - człowiek nie tylko o sporej władzy i bogactwie, ale także o wielkim talencie. Król Tyru wysłał wielu utalentowanych pracowników, aby wspomóc budowę swego wielkiego sojusznika. Dodatkowo, samodzielnie wykonał wiele elementów z brązu. Było ich tak wiele, iż niemożliwym było sprawdzić ile wszystkie razem ważyły!

Read More
Haftarat Ki Tisa

Melachim Alef | 1Krl 18, 1 - 39

Paraszat ki tisa przedstawia historię grzechu Złotego Cielca. Jest to z pewnością najsłynniensza opowieść związana z awoda zara (bałwochwalstwem), lecz, niestety, nie jedyna. Naród żydowski zmagał się pokusą służeniu obcym bogom nie tylko wkrótce po wyjściu z Egiptu, lecz także znacznie później - aż do Wygnania Babilońskiego.

W haftarze do parszy ki tisa spotykamy proroka Eliahu, który, podobnie jak Mosze, próbuje skłonić ludzi do zaprzestania służenia obcym bogom - szczególnie Baalowi i Asztarze, kultom rozpowszechnionym w jego czasach.

Read More
Haftarat Tecawe

Jechezkel | Ez 43, 10 - 26

 W haftarze do parszy tecawe, prorok Jechezkel przedstawia nam wspaniałą wizję ołtarza, jaki zostanie wybudowany w Trzeciej Świątyni przez Mesjasza. Jest to bezpośrednim odwołaniem do parszy, w której czytamy o poświęceniu ołtarza w Miszkanie (Przybytku na pustyni).

Jechezkel żył w czasie, gdy Babilończycy zniszczyli pierwszy Beit Hamikdasz. Wkrótce później doznał on wizji Świątyni, jaką zbuduje Maszjiach (Mesjasz).

Read More
Haftarat Truma

Melachim Alef | 1Krl 5, 26 - 6, 13

Haftara do parszy truma opisuje budowę Beit Hamikdasz (Świątyni) pod przewodnictwem króla Szlomo. W bezpośredni sposób odpowiada to parszy, w której opisana jest budowa Miszkanu (Przybytku na pustyni).

Haszem obdarzył Szlomo mądrością, jak mu to obiecał.

Król nawiązał bliskie relacje z Chiramem, władcą Tyru. Dzięki niemu mógł on pozyskać drogocenne materiały do budowy Świątyni, a także dziesiątki rzemieślników i specjalistów obróbki.

Read More
Haftarat Miszpatim

Irmejahu | Jr 34, 8 - 22; 33, 25 - 26

Prorok Irmejahu przemówił do króla Cidkijahu w czasie, gdy wojska babilońskie atakowały Judę i tylko nieliczne twierdze jeszcze opierały się wrogim siłom.

W tych dniach król Cidkijahu zawarł przymierze z mieszkańcami Jeruszalaim w sprawie żydowskich niewolników. Zgodnie z prawem Tory, które wymienione jest w parszy miszpatim, wszyscy zgodzili się, aby zwrócić wolność swym hebrajskim służkom i sługom. Nikt nie ma mieć w swym domostwie przymuszonego pracownika - wszyscy oni mają zostać wypuszczeni na wolność.

Read More
Haftarat Jitro

Iszaja | Iz. 6, 1 - 7, 6; 9, 5-6

Parsza Jitro opisuje moment Boskiego objawienia na Górze Synaj, któremu towarzyszyły potężne grzmoty, dym i drżenia ziemi. Haftara do niej przedstawia inny moment Boskiego objawienia - tym razem na skalę osobistą. Iszaja wyjawia w jaki sposób został prorokiem, a wydarzeniu temu towarzyszyła cudowna wizja niebiańskiego wozu i istot anielskich w Świątyni.

Prorok zobaczył Boga zasiadającego na tronie oraz towarzyszące mu serafim (serafiny) o sześciu skrzydłach. Iszaja usłyszał, jak anioły wołały do siebie:

Święty, Święty, Święty, Haszem Zastępów! Całą ziemię wypełnia Jego chwała!

קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ ה' צְבָאוֹת; מְלֹא כָל-הָאָרֶץ, כְּבוֹדוֹ

Read More
Haftarat Beszalach

Szoftim | Sdz. 4, 1 - 5-31

Haftara do parszy beszalach, którą odczytuje się w Szabat Szira, to bardzo odpowiedni wybór. W parszy beszalach Żydzi, pod wodzą Moszego i Miriam, śpiewają Szirat ha-Jam, Pieśń Morza. Rabini na haftarę wybrali fragment z Sefer Szoftim, czyli Księgi Sędziów, gdzie znajduje się inna piękna Pieśń - Dewory. W obu pieśniach odnajdziemy wiele wspólnych odniesień, wyrażeń i opisów.

W haftarze poznajemy prorokinię i sędzię nad Israelem: Deworę, powszechnie szanowaną i darzoną wielką ufnością przywódczynię. Miała ona w zwyczaju, aby zasiadać pod palmą, gdzie przyjmowała Żydów, którzy przybywali do niej, aby prosić o radę lub pomoc.

Read More
Haftarat Bo

Irmejahu | Jr. 46, 13 - 28

W parszy bo czytamy o trzech ostatnich plagach, jakie Haszem sprowadził na Egipt. Prorok Irmeja otrzymał wiadomość, którą miał przekazać mieszkańcom tego królestwa. Ma on im powiedzieć, że wkrótce dosięgnie ich kara od Boga, wykonana poprzez Nawuchadnecara (Nabuchodonozora).

Irmeja nakazuje Egicjanom, aby się zbroili, choć zapowiada, że to i tak nic nie da. Mają również przygotować tobołki i torby, gdyż wkrótce wyruszą na wygnanie. Egipt zostaje przyrównany do pięknej jałówki, którą jednak będzie gnębił i poganiał giez z północy. Runą wielkie miasta i zamienią się w ruiny sławne twierdze.

Read More
Haftarat Waera

Jechezkel | Ez 28, 25 - 29, 21

Haftarę do paraszat waera otwiera piękna obietnica, którą prorok Jechezkel przekazuje narodowi żydowskiemu:

Kiedy już zgromadzę cały Dom Israela spośród narodów, między którymi został rozproszony i zostanę uświęcony poprzez nich w oczach narodów, wtedy ponownie zamieszkają na ziemi, którą dałem Mojemu słudze, Jaakowowi.

I zamieszkają tam bezpiecznie, domy zaczną sobie budować i zasiewać winnice; tak! będą żyć bezpiecznie. A kiedy już dokonam sądów (szfatim) na wszystkich tych żyjących wokół, którzy nimi gardzą - wtedy będą świadomi, że Ja jestem Haszem, ich Bóg.

Read More
Haftarat Szemot

Iszajahu | Iz 27, 6 - 28, 13; 29, 22 - 23

W haftarze do parszy Szemot, prorok Iszaja zwraca się do mieszkańców Królestwa Israela, czyli Szomronu. W 722 r. p.n.e. zostało ono najechane i zniszczone przez Asyryjczyków. Prorok przedstawia powody gniewu Boga, ale także obiecuje przyszłe wybawienie.

Już w pierwszych słowach hafatary czytamy prorockie pocieszenie:

A kiedy czas nadejdzie, Jaakow ponownie zapuści korzenie, a Israel rozkwitnie i wyda owoce, które napełnią świat cały.

Zaraz po tej pełnej nadziei obietnicy, następuje surowe potępienie grzechów, które doprowadziły Szomron do upadku. Iszaja szczególnie skupia się na awoda zara czyli bałwochwalstwie.

Read More
Haftarat Wajechi

Sefer Melachim Alef | 1Krl 2, 1 - 12.

Haftara do parszy wajechi pochodzi z Sefer Melachim - Księgi Królewskiej.

Tu również widzimy wielkiego przywódcę na łożu śmierci, analizującego wydarzenia z przeszłości i przekazującego testament dla potomka.

Król Dawid, podobnie jak Jaakow Awinu, nie wspomina jedynie wspaniałych wydarzeń, lecz odnosi się także do chwil, gdy jego władza i autorytet zostały umniejszone. Jaakow wspominał o synach, którzy niewłaściwie się zachowali - czy to dla własnej przyjemności (Reuwen) czy też z błędnie pojmowanej lojalności wobec rodziny (Szimon i Lewi).

Read More
Haftarat Wajigasz

Jechezkel | Ez 37, 15 - 28.

Haftara do parszy wajigasz pochodzi z księgi proroka Jechezkela (Ezechiela).

Zaraz na początku czytamy o zadaniu, które Haszem nakazał Jechezkelowi:

A ty, synu człowieczy, weź sobie kawałek drewna i napisz na nim: 'Dla Jehudy i dla synów Israela, jego towarzyszy'. I weź inny kawałek drewna i napisz na nim: 'Dla Josefa, kija Efraima, i całego domu Israela, jego towarzyszy'. I zbliż jeden do drugiego, żeby były dla ciebie jednym kawałkiem drewna, i one staną się tylko jednym kijem w twej ręce. 

Read More