Posts in Haftara
Haftarat Pesach - dzień siódmy i ósmy

Szmuel Bet | 2Sam 22, 1 - 51

Iszajahu | Iz 10: 32 - 12, 6

Siódmy dzień Pesach

W tym dniu w synagogach odczytuje się Szirat haJam - Pieśń Morza, którą Żydzi zaśpiewali Haszem z wdzięczności za uratowanie. Haftara odnosi się do tej Pieśni i cytuje inną, autorstwa Króla Dawida.

Dawid wyraża w niej wdzięczność dla Boga za uratowanie go od wszystkich wrogów.

Haftara na ósmy dzień Pesach

Haftara po czytaniu z Tory pochodzi z księgi proroka Iszajahu, który zapowiada nadejście czasów mesjańskich.

“I wyrośnie gałązka z pnia Iszaja, szczepka wykwitnie z jego rdzenia.” Iszaj to ojciec Dawida, zatem werset ten odnosi się właśnie do rodu dawidowego.

Read More
Haftarat Pesach - dzień pierwszy i drugi

Sefer Jehoszua | Jz 5, 2 - 6, 1

Sefer Melachim Alef | 2 Krl 23, 1 - 9. 21 - 25

Haftara odczytywana w pierwszy dzień Pesach pochodzi z Sefer Jehoszua (Jozuego). Mówi ona o tym, jak lud Israela, zaraz po przekroczeniu rzeki Jarden, której wody osuszył Haszem, przygotowują się do podboju ziemi Kenaan.

Haftara odczytywana w drugi dzień Pesach pochodzi z Sefer Malachim Bet (2 Królewska) i opisuje pierwsze świętowanie Pesach pod tym, gdy król Josziahu odkrył zwój Tory i przeprowadził reformację religijną.

Read More
Haftarat Szabat ha-Gadol

Malachi 3, 4 - 24

 Szabat, który wypada przed świętem Pesach nazywany jest Wielkim Szabatem - Szabat ha-Gadol. W tym dniu, zamiast haftary do parszy mecora, czytamy specjalny fragment z księgi proroka Malachiego.

Malachi był ostatnim z Trej Asar - Dwunastu Proroków Mniejszych.

W swoich naukach prorok ostrzega przed nadejściem dnia sądu i kary za grzechy. Oto, na jakie przewinienia Haszem szczególnie zwróci uwagę i przeciwko komu będzie świadczył:

Read More
Haftarat Szabat haChodesz

Jechezkel/Ez 45, 16 - 46, 18

Szabat który wypada przed lub w Rosz Chodesz Nisan (początek miesiąca nisana), odczytuje się dodatkowe, krótkie teksty ksiąg Liczb/Bamidbar 28,9-15 i Wyjścia 12,1-20 związane z tą okazją. To właśnie pierwszego dnia miesiąca nisana Haszem nakazuje narodowi żydowskiemu uświęcać nowy miesiąc, a także oznajmia, że nisan będzie pierwszym z miesięcy w roku.

 Szabat taki nazywa się Szabat ha-Chodesz i bez względu na to, jaka parsza czytana jest tego dnia, jako haftarę czyta się fragment nauk proroka Jechezkela.

Read More
Haftarat Szabat Para

Jechezkel | Ez 36, 16 - 38.

Szabat Para to Szabat, który wypada przed Szabat haChodesz Nisan. W dodatku do odpowiedniej parszy tego dnia, odczytuje się jako maftir (ostatnie czytanie z Tory) fragment z księgi Bemidbar (Lb 19, 1 - 22), który opisuje rytuał czerwonej jałówki (para aduma).

Popiół z czerwonej jałówki był mieszany z wodą i służył do duchowego oczyszczenia osób, które miały kontakt z ciałem zmarłego. Fragment ten odczytywany jest przed Rosz Chodesz Nisan jako przypomnienie, gdyż tylko osoby czyste duchowo mogły spożywać ofiarę pesachową. Dzięki temu osoby, które planowały pielgrzymkę do Jerozolimy na święto Pesach, mogły oczyścić się, jeśli tego wymagały.

Read More
Haftarat Caw

Jirmejahu 7, 21 - 8, 3; 9, 22 - 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty - oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Read More
Haftarat Szabat Zachor

Szmuel Alef | 1Sm 15, 2 - 15, 34.

Szabat Zachor (שבת זכור) to Szabat, który wypada bezpośrednio przed Purim. Przypomina się wtedy fragment Tory o Amaleku. Zgodnie z naukami Mędrców Haman, złoczyńca z Księgi Estery, był potomkiem Amaleka. W synagogach odczytuje się fragment z Tory z księgi Powtórzonego Prawa (Dewarim) 25, 17 - 19. Jest w nim wymieniona micwa, aby pamiętać o tym, co Amalek uczynił, gdy Żydzi wychodzili z Egiptu.

Prorok Szmuel przemawia do Szaula, pierwszego króla Israela, i mówi do niego w imieniu Haszem:

Wymierzę karę za to, co Amalek uczynił Israelowi, za to, jak się na niego zasadził na drodze, gdy wychodzili z Egiptu.

Read More
Haftarat Pekudej

Melachim Alef | 1Krl 7, 51 - 8, 21

Paraszat pekudej podsumowuje budowę Miszkanu oraz wszystkich sprzętów niezbędnych do jego funkcjonowania. Haftara do niej przedstawia ukończenie Pierwszej Świątyni za czasów panowania króla Szlomo.

Król zwołał starszyznę i przywódców wszystkich plemion do Jerozolimy, aby w ich obecności wnieść do Świątyni jej najważniejszy element: świętą Arkę Przymierza (Aron ha-Brit).

Kapłani wnieśli do środka Aron ha-Brit a później także inne ważne sprzęty i instrumenty. Na głównym ołtarzu przed Świątynią składano ofiary Haszem.

Read More
Haftarat Szabat Szkalim

Melachim Bet | 2 Krl 12, 1 - 17

W Szabat Szekalim (שבת שקלים), który wypada w Szabat przed Rosz Chodesz Adar (początkiem miesiąca adara), czyta się haftarę dedykowaną temu specjalnemu Szabatowi.

W tym dniu czyta się specjalny maftir (ostatnie czytanie z Tory) - fragment pochodzący z parszy Ki Tisa mówiący o powszechnym spisie ludności. Zamiast liczenia bezpośredniego, każdy dorosły mężczyzna powyżej 20. roku życia musiał przekazać pół szekla na utrzymanie Miszkanu (Przybytku). Gdy policzono wszystkie datki, wiedziono ilu ludzi przebywało w obozach na pustyni.

Read More
Haftarat Wajakhel

Melachim Alef | 1 Krl 7, 40 - 50

Haftara do parszy wajakhel jest jej lustrzanym odbiciem. Podczas, gdy w Torze czytamy o ukończeniu budowy Miszkanu, w parszy czytamy o ukończeniu budowy Beit Hamikdasz, Świątyni, w czasach króla Szlomo.

W księdze Królewskiej czytamy o wszystkich detalach, jakie dla Świątyni wykonał Chiram król Tyru - człowiek nie tylko o sporej władzy i bogactwie, ale także o wielkim talencie. Król Tyru wysłał wielu utalentowanych pracowników, aby wspomóc budowę swego wielkiego sojusznika. Dodatkowo, samodzielnie wykonał wiele elementów z brązu. Było ich tak wiele, iż niemożliwym było sprawdzić ile wszystkie razem ważyły!

Read More
Haftarat Ki Tisa

Melachim Alef | 1Krl 18, 1 - 39

Paraszat ki tisa przedstawia historię grzechu Złotego Cielca. Jest to z pewnością najsłynniensza opowieść związana z awoda zara (bałwochwalstwem), lecz, niestety, nie jedyna. Naród żydowski zmagał się pokusą służeniu obcym bogom nie tylko wkrótce po wyjściu z Egiptu, lecz także znacznie później - aż do Wygnania Babilońskiego.

W haftarze do parszy ki tisa spotykamy proroka Eliahu, który, podobnie jak Mosze, próbuje skłonić ludzi do zaprzestania służenia obcym bogom - szczególnie Baalowi i Asztarze, kultom rozpowszechnionym w jego czasach.

Read More
Haftarat Tecawe

Jechezkel | Ez 43, 10 - 26

 W haftarze do parszy tecawe, prorok Jechezkel przedstawia nam wspaniałą wizję ołtarza, jaki zostanie wybudowany w Trzeciej Świątyni przez Mesjasza. Jest to bezpośrednim odwołaniem do parszy, w której czytamy o poświęceniu ołtarza w Miszkanie (Przybytku na pustyni).

Jechezkel żył w czasie, gdy Babilończycy zniszczyli pierwszy Beit Hamikdasz. Wkrótce później doznał on wizji Świątyni, jaką zbuduje Maszjiach (Mesjasz).

Read More
Haftarat Truma

Melachim Alef | 1Krl 5, 26 - 6, 13

Haftara do parszy truma opisuje budowę Beit Hamikdasz (Świątyni) pod przewodnictwem króla Szlomo. W bezpośredni sposób odpowiada to parszy, w której opisana jest budowa Miszkanu (Przybytku na pustyni).

Haszem obdarzył Szlomo mądrością, jak mu to obiecał.

Król nawiązał bliskie relacje z Chiramem, władcą Tyru. Dzięki niemu mógł on pozyskać drogocenne materiały do budowy Świątyni, a także dziesiątki rzemieślników i specjalistów obróbki.

Read More
Haftarat Miszpatim

Irmejahu | Jr 34, 8 - 22; 33, 25 - 26

Prorok Irmejahu przemówił do króla Cidkijahu w czasie, gdy wojska babilońskie atakowały Judę i tylko nieliczne twierdze jeszcze opierały się wrogim siłom.

W tych dniach król Cidkijahu zawarł przymierze z mieszkańcami Jeruszalaim w sprawie żydowskich niewolników. Zgodnie z prawem Tory, które wymienione jest w parszy miszpatim, wszyscy zgodzili się, aby zwrócić wolność swym hebrajskim służkom i sługom. Nikt nie ma mieć w swym domostwie przymuszonego pracownika - wszyscy oni mają zostać wypuszczeni na wolność.

Read More
Haftarat Jitro

Iszaja | Iz. 6, 1 - 7, 6; 9, 5-6

Parsza Jitro opisuje moment Boskiego objawienia na Górze Synaj, któremu towarzyszyły potężne grzmoty, dym i drżenia ziemi. Haftara do niej przedstawia inny moment Boskiego objawienia - tym razem na skalę osobistą. Iszaja wyjawia w jaki sposób został prorokiem, a wydarzeniu temu towarzyszyła cudowna wizja niebiańskiego wozu i istot anielskich w Świątyni.

Prorok zobaczył Boga zasiadającego na tronie oraz towarzyszące mu serafim (serafiny) o sześciu skrzydłach. Iszaja usłyszał, jak anioły wołały do siebie:

Święty, Święty, Święty, Haszem Zastępów! Całą ziemię wypełnia Jego chwała!

קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ ה' צְבָאוֹת; מְלֹא כָל-הָאָרֶץ, כְּבוֹדוֹ

Read More