Posts in Haftara
Haftarat Chol ha-Moed Sukot

Jechezkel | Ez 38, 18 - 39, 16 

W Szabat chol hamoed Sukot (czyli wypadający w dni środkowe siedmiodniowego święta) czyta się haftarę z proroctw Jechezkela. Tekst ten opisuje wojnę Goga i Magoga, która zgodnie z Tradycją ma nastąpić przed nastaniem czasów mesjańskich.  

Mędrcy nauczali, że ta apokaliptyczna bitwa nastąpi w miesiącu tiszrej, w którym obchodzimy święto Sukot - to właśnie dlatego czytamy o niej w ten Szabat. 

Prorok zapowiada, że gdy wszyscy Żydzi osiedlą się w swojej Ziemi, powstanie koalicja narodów pod wodzą Goga - władcy kraju Magog - aby zaatakować naród Israela.

Read More
Haftarat Haazinu

Szmuel Bet | 2Sam 22, 1 - 51

W parszy haazinu czytamy piękną pieśń Moszego, a haftarze do niej - pieśń innego wybitnego żydowskiego przywódcy: króla Dawida.

Dawid zasłynął nie tylko ze swego geniuszu wojskowego, lecz także z wyjątkowych zdolności poetyckich i muzycznych. Pieśń, którą czytamy jako haftarę, Dawid skomponował w odpowiedzi na trudy jego konfliktu z królem Szaulem, który nie chciał zaakceptować decyzji Boga i opuścić tronu Królestwa Israela. Przez wiele lat Szaul nie szczędził wysiłków, aby złapać i zabić Dawida, nie mogąc się pogodzić z tym, że to jego Haszem wybrał na kolejnego króla.

Dawid kieruje swą pieśń do Haszem, którego nazywa swoją "opoką", "twierdzą" i "wybawcą". Psalmista pragnie wyrazić wdzięczność Bogu za uratowanie życia i ochronę przed wrogami - a szczególnie przed atakami Szaula:

Read More
Haftarat Szabat Szuwa

Hoszea | Oz. 14, 2 - 10 
Micha | Mi 7, 18 - 20;  
Joel | Jl 2, 15 - 17 

Szabat, który wypada między świętem Rosz Haszana a Jom Kipur nazywany jest Szabat Szuwa. Nazwa pochodzi od pierwszych słów proroctwa Hoszei, które czyta się w tym dniu: Szuwa Israel ad Haszem Elokecha - "Wróć, Israeluת do Haszem Boga twojego!" 

Haftara na ten dzień składa się z trzech fragmentów pism prorockich, które mówią o idei tszuwy, czyli skruchy, powrotu na ścieżkę Tory. Oprócz Hoszei, autorami proroctw są także Micha (Micheasz) i Joel. 

Okres między Rosz Haszana a Jom Kipur nazywany jest dziesięcioma dniami tszuwy, gdyż jest to czas na autorefleksję i przygotowanie się na dzień sądu i oczyszczenia w Jom Kipur. Haftara odczytywana w Szabat jest kolejnym narzędziem, które ma nam pomóc w procesie tszuwy. 

Read More
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Sos Asis

Iszajahu | Iz 61, 10 - 63, 9

Haftara odczytywana w Szabat przed Rosz Haszana to ostatnia z siedmiu pocieszających naród Izraela haftarot po Tisza be-Aw. Nazywana od pierwszych słów sos asis, czyli "Wielce się raduję [w Haszem]" ponownie pochodzi z proroctw Iszajahu.

W pierwszych słowach prorok wyraża radość i wdzięczność Bogu, który "oblókł mnie w szaty zwycięstwa, a płaszczem szczęścia przyodział mnie". Iszajahu obiecuje, że wkrótce Haszem "rozkrzewi szczęście i sławę" narodu żydowskiego wobec wszystkich innych ludów.

Read More
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Kumi Ori

Iszajahu | Iz 60, 1 - 22

Przed nami szósta z siedmiu haftarot pocieszenia, które czytamy między Tisza Be-Aw a Rosz ha-Szana. Ich słowa mają ukoić naród po tragedii zburzenia Świątyni.

Po parszy Ki tawo czytamy fragment proroctw Iszajahu (Izajasza), które zaczynają się od słów kumi ori - "Wstań, zajaśniej!"

Prorok, używając metafory światła i ciemności, pociesza naród w żałobie. Obiecuje, że Haszem zgromadzi wszystkich wygnanych Żydów, a na powracających wygnańców będą czekać wielbłądy objuczone złotem i pięknymi pachnidłami. Mury zburzonej Jerozolimy zostaną odbudowane przez królów obcych narodów, władcy przybędą, aby służyć narodowi Izraela.

Read More
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Roni Akara

Iszajahu | Iz 54, 1 - 10

Jedna z siedmiu Haftarot pocieszenia, którą odczytuje się pomiędzy Tisza be-Aw a Rosz ha-Szana. Od pierwszych słów nazywana jest "Roni Akara".

Israel przyrównany jest w niej przez proroka Iszajahu do kobiety, która nigdy nie zaznała radości narodzenia potomka: "Raduj się, niepłodna, któraś nie rodziła!".

Prorok obiecuje, że ta "niepłodna" doczeka się wielu dzieci. Ma ona przygotować swój namiot na przybycie nowych mieszkańców - rozszerzyć go i umocnić wiązania. Jej potomstwo przybędzie, aby na nowo zaludnić opustoszałe miasta. Wszelkie smutki przeszłości, wstyd i hańbę oczyści "małżonek" opuszczonej niegdyś kobiety: Haszem.

Read More
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Anochi

Iszajahu | Iz 51, 12 – 52, 12 

Czwarta z siedmiu “Haftarot Pocieszenia” pochodzi z pism proroka Iszajahu. Nazywana jest od pierwszego słowa Anochi: “Ja, Ja Sam pocieszycielem waszym!” 

אָנֹכִ֧י אָנֹכִ֛י ה֖וּא מְנַחֶמְכֶ֑ם 

Prorok przedstawia słowa Boga skierowane do przerażonego narodu, który cierpi pod żelazną ręką najeźdźcy. Podkreśla On, że atak człowieka jest niczym, gdy porównany z mocą Boga, Stworzyciela nieba i ziemi.  

Read More
Haftarat Rosz Chodesz

Iszajahu | Iz 66, 1 - 24

Gdy Szabat oraz Rosz Chodesz wypadają w tym samym dniu nazywamy go Szabat Rosz Chodesz. Z tej okazji czyta się specjalną haftarę, pochodzącą z pism proroka Iszajahu (Iz 66, 1 - 24). 

Proroctwo rozpoczyna się od obrazu Boga, którego tronem są niebiosa, a ziemia podnóżkiem - jakże ktoś mógłby pomyśleć, że mógłby się On ograniczyć do przestrzeni w Świątyni, jako jedynym miejscem przebywania? Choć Haszem jest Stwórcą wszystkiego, jednak pochyla się nad osobami biednymi i przygnębionymi, którzy poważają Jego słowa. 

Read More
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Watomer Cijon

Iszajahu | Iz 49, 14 - 51, 3.

 Druga z Sziwa de-Nechemata, czyli Siedmiu Haftarot Pocieszenia, rozpoczyna się w raczej smutnym tonie, od słów: "Cijon powiedział: 'Haszem mnie porzucił, mój Pan zapomniał o mnie'".

Iszajahu od razu jednak pociesza smutny Cijon mówiąc: "Czy matka byłaby w stanie porzucić własne dziecko?" Prorok zapewnia, że Haszem nigdy nie zapomniałby o Cijonie: "jesteś wyryty na Mych dłoniach, twe mury są zawsze przede Mną".

Read More
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Nachamu, Nachamu Ami

Iszajahu | Iz 40, 1 - 26.

Haftara odczytywana po parszy waetchanan jest jedną z Sziwa deNechemata - Siedmiu Haftarot Pocieszenia. Jest ona czytana w pierwszy Szabat po Tisza be-Aw, najsmutniejszym dniu w kalendarzu żydowskim, kiedy Żydzi na całym świecie opłakują zburzenie obu Świątyń oraz inne tragedie w historii narodu żydowskiego.

Szabat ten nazywany jest od pierwszych słów haftory Szabat Nachamu, gdyż tekst proroka Iszajahu zaczyna się od słów: Nachamu, nachamu ami - Pociesz, pociesz Mój naród!

Przez siedem kolejnych Szabatów będziemy czytać proroctwa Iszajahu, które mają dodać otuchy i nadziei po okresie żałoby od postu 17. tamuza do 9. awa.

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Chazon Iszajahu

Iszajahu | Iz 1, 1 - 27

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy dewarim, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.  

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Szim'u Dwar Haszem

Irmejahu 2, 4 - 28; 3,4 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parsziot matot-mas'ej, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.   

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między postem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie. 

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Diwrej Irmejahu

Irmejahu | Jr 1, 1 - 2, 3 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy pinchas lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.

Read More
Haftarat Balak

Micha | Mi 5, 6 - 6, 8 

Haftara do parszy balak czerpie z nauk proroka Michy. Pociesza on "resztki Jaakowa" na wygnaniu, że choć mogą się czuć jak kropelki rosy rozproszone pośród narodów, to jednak zostaną odrodzeni dzięki Haszem. 

Micha obiecuje, że nastąpi wspaniała przemiana ze słabego i rozproszonego narodu w potężny lud na podobieństwo lwa. Haszem poprowadzi ich od słabości ku sile. Prorok obiecuje, że nastaną czasy, gdy Israel będzie w stanie pokonać swych wrogów.  

Jednak nawet w tym pocieszeniu kryje się pouczenie ze strony Michy. Przestrzega przed pokładaniem zaufania w bożkach i mamiących słowami wróżbitach. W czasie sądu boskiego, wszystkie posążki, ołtarze i ludzie im służący zostaną zniszczeni.  

Read More
Haftarat Chukat

Szoftim | Sdz 11, 1 - 33 

Haftara do parszy chukat opowiada historię Iftacha, wspaniałego wojownika. Był on synem Gilada i prostytutki. Przyrodni bracia Iftacha nakazali mu odejść, mówiąc, że nie będzie miał on żadnego udziału w majątku ojca, gdyż jest synem obcej kobiety. 

Iftach odszedł, a wokół niego zgromadziła się grupa wyrzutków, którzy dokonywali razem napaści. 

Po pewnym czasie Izrael został zaatakowany przez Amonitów. Starsi Gileadu wysłali do Iftacha posłańców, aby nakłoć go, by wrócił, stanął na ich czele i walczył z najeźdźcą.  

Read More