Haftarat Caw

 
haftarat caw.png
 

Irmejahu 7, 21 - 8, 3; 9, 22 - 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty - oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Wielu proroków zwracało uwagę na to ryzyko i w ostrych słowach krytykowali tych, którzy myśleli, iż samo przyprowadzenie dorodnego byczka na ofiarę, automatycznie uczyni z nich świętych i szlachetnych w oczach Haszem. Postępowanie takie wzbudzało wzgardę i obrzydzenie Boga.

Z nauk proroków jasno wynika, że najpierw należy wypełniać przykazania wobec bliźnich, wyrzec się bałwochwalstwa, wyrzucić obych bożków z własnych domostw - a dopiero potem składać ofiary Haszem.

Irmeja naucza, że Bóg zażądał od Żydów, gdy opuszczali Egipt, tylko jednego:

Dałem im tylko przykazanie: Słuchajcie Mojego głosu, a będę wam Bogiem, wy zaś będziecie Mi narodem. Chodźcie tą drogą, którą wam wskażę, aby się wam dobrze powodziło

Jednak pomimo tego, że Haszem wysyłał wielu proroków, aby przestrzegali naród, ten odwrócił się od głosu Boga i postępował niewłaściwie.

Prorok nakłania lud, aby dokonał tszuwy i okazał żal za swe czyny poprzez praktyki żałobne, jak ostrzyżenie włosów i wznoszenie żałobnych lamentacji.

Tylko to może uspokoić gniew Boga, wzniecony niecnym postępowaniem: wniesieniem bożków do Świątyni Haszem i przeznaczanie własnych dzieci na ofiary dla Molocha w dolinie Chinom.

Irmeja zapowiada, że Haszem planuje straszną karę dla Jehudy, która odpowie za te czyny.

I sprawię, że zniknie z miast Jehudy i z ulic Jerozolimy głos wesela, głos radości, nawoływanie oblubieńca i oblubienicy
(מֵעָרֵ֣י יְהוּדָ֗ה וּמֵֽחֻצוֹת֙ יְר֣וּשָׁלִַ֔ם ק֤וֹל שָׂשׂוֹן֙ וְק֣וֹל שִׂמְחָ֔ה ק֥וֹל חָתָ֖ן וְק֣וֹל כַּלָּ֑ה),
bo pustynią stanie się ziemia.

Na samym końcu haftary Irmejahu w bardzo jasny sposób ukazuje, czego Haszem żąda od ludzi i z czego należy być dumnym:

Niech mędrzec nie chwali się swą mądrością; niechaj siłacz nie chwali się swoją mocą; niech bogaty nie chwali się swym majątkiem.

Lecz kto się chce chwalić tym niech się chwali, że posiadł zrozumienie i poznał Mnie, że Ja, Haszem, okazuję dobroć (chesed), sąd (miszpat) i sprawiedliwość (cedaka) na ziemi, albowiem to w nich znajduję upodobanie.

Haftara Irmejahu podkreśla, że kult ofiarny nie może być jedyną formą służenia Bogu, że ma sens jedynie, gdy zbudowany jest na solidnym fundamencie zachowań, które upodobał sobie Haszem: chesed, miszpat i cedaka - obdarzanie dobrocią, przestrzeganie prawa oraz umacnianie sprawiedliwości społecznej.