Haftarat Wajeszew

 
haftarat wajeszew.png
 

Amos | Am 2, 6 -3, 8

Haftara do parszy wajeszew pochodzi z nauk proroka Amosa, najwcześniejszego z Newiim Acharonim - czyli Proroków Późniejszych.

Prorok Amos przedstawia krytykę narodu żydowskiego i jego grzesznego zachowania. W swych naukach, Amos podkreśla przede wszystkim największe, w jego oczach, przewinienie: złe traktowanie słabych i biednych. Wprawdzie jego potępienie dosięga również przewinień seksualnych i zachowań bałwochwalczych, to właśnie wykorzystywanie "maluczkich" wzbudza jego największą odrazę.

"sprzedali sprawiedliwego za srebro, a ubogiego za parę sandałów;  Którzy dążą do tego, aby w prochu deptać głowy ubogich i drogę pokornych wypaczają"

W powyższych słowach znajdujemy odniesienie do parszy tego tygodnia i jej kluczowego wydarzenia: sprzedania Josefa przez braci "za srebro".

Amos kieruje swoje słowa głównie do bogaczy, którzy zdobyli swój majątek na krzywdzie słabych i biednych: "Ponadto na ubraniu wziętym w zastaw [od biednego] wyciągają się przy każdym ołtarzu; a wino pochodzące z narzuconych podatków piją w domu swego Boga". W słowach tych prorok potępia religijną hipokryzję - możni przychodzili służyć Bogu do Świątyni ubrani w szaty i pijąc wino pochodzące z wyzysku biedoty.

Haszem przypomina, jak wiele dobra uczynił dla Swego narodu - ratował ich przed wrogami, troszczył się o nich na pustyni przez czterdzieści lat i sprawił, że posiedli "ziemię Amorytów. To również dzięki Niemu w narodzie pojawiali się prorocy, a młodzi ludzie byli zainspirowani by stać się nazirami.

Lecz lud odrzucił to dobro, pojąc nazirów zakazanym winem, a prorokom zakazując szerzenia nauk.

Bóg, poprzez Swego proroka, ostrzega, że nikt nie skryje się przed Jego karą - nawet mocarz czy świetny wojownik, a najodważniejszy spośród nich ucieknie w popłochu.

Amos przypomina o specjalnej relacji Boga z Israelem:

"Tylko was uznałem spośród wszystkich ziemskich rodzin, dlatego was ukarzę za wszystkie wasze przewinienia."

Prorok ukazuje także swoją rolę w przekazywaniu słów boskich - "Doprawdy, Bóg Haszem nic nie czyni, jeśli nie objawi swojej tajemnicy swym sługom, prorokom. Lew ryknął, któż się nie ulęknie? Bóg Haszem przemówił, któż nie będzie prorokował? 

Prorok odczuwa niemal instynktowny przymus głoszenia słowa Boga - bez względu na konsekwencje. Ostrzega, że wszystko ma swoją przyczynę, a także skutek. Złe zachowanie i podłe traktowanie biednych zaowocuje gniewem Boga.