Paraszat Ki Tece

KI TECE.png

Parasza: Ki Tece - Dwarim/Pwt 21, 10 – 25, 19.

Haftara: Iszajahu/ Iz 54, 1 - 10.

Parsza ki tece wypełniona jest wieloma przykazaniami. Prawo „pięknej branki” wyznaczało zasady, na jakich żołnierz mógł się związać z kobietą pojmaną w czasie walk.

Tora przedstawia prawa dziedziczenia dla pierworodnych w sytuacji, gdy mężczyzna ma dwie żony, a także konsekwencje buntowniczego zachowania syna (ben sorer umore).

Dowiadujemy się również o obowiązku zorganizowania pochówku i okazywania szacunku zmarłym – nawet kryminalistom, którzy zostali skazani na śmierć. Każdy, kto znajdzie zagubiony przedmiot, ma obowiązek odnaleźć właściciela i zwrócić mu go.

Gdy natrafimy na sytuację, że osioł lub wół kogoś upadł, nie wolno nam tego ignorować, lecz mamy obowiązek pomóc.

Następnie Tora uczy, że aby zabrać jajka z gniazda, należy najpierw odgonić matkę – aby nie patrzyła, jak je zabieramy (sziluach ha-ken).

Każdy, kto zbuduje dom, ma obowiązek otoczyć dach płotkiem, aby nikt z niego nie spadł.

Tora zakazuje również krzyżowania roślin i zwierząt. Nie wolno również nakładać ubrań zrobionych z mieszanki wełny i lnu (szatnez).

Mosze przypomina a micwie cicit – uczynienia frędzli na każdym ubraniu, które ma cztery rogi.

W dalszej części poznajemy procedury sądownicze i kary związane z cudzołóstwem, gwałtem i uwiedzeniem niezamężnej kobiety, a także dotyczące męża, który bezpodstawnie oskarży żonę o zdradę.

Tora przedstawia listę osób, którym nie wolno poślubić Żydów (i/lub wejść do narodu Izraela): mamzer (osoba urodzona z cudzołóstwa lub kazidrodztwa), Moabita lub Amonita - gdyż wrogo potraktowali Żydów, gdy wychodzili z Egiptu. Edomita i Egipcjanim w trzecim pokoleniu mogli stać się częścią narodu żydowskiego.

Parsza poucza, jak należy zorganizować obóz wojskowy, by zachować jego czystość i dbać o higienę. Gdy niewolnik uciekł i szukał schronienia pośród Izraelitów nie wolno było go oddalić do właściciela, lecz miał on w spokoju żyć pośród narodu żydowskiego. Zabronione było także jakiekolwiek złe traktowanie byłego niewolnika.

Tora nakazuje, aby każdemu pracownikowi płacić dokładnie na czas – zabronione jest wstrzymywanie wypłaty – bez względu na pochodzenie pracownika lub jego sytuację. Nie wolno także zabronić jeść w czasie pracy – dotyczy to zarówno zwierząt, jak i ludzi.

Mosze naucza, że rodzicie nie będą karani za grzechy swych dzieci, a dzieci za grzechy swych rodziców – lecz każdy człowiek odpowie za swoje czyny.

Nakazane nam jest, aby traktować osobę, która ma wobec nas dług wedle wysokich standardów etycznych i nie wolno pożyczać na procent.

Tora dba o potrzeby najsłabszych – wdowy, sieroty, imigranta czy biednego i zabrania źle ich traktować. Jeśli w czasie żniw upadną kłosy, mają one zostać na ziemi, aby potrzebujący mogli je zebrać. Tora przypomina, że byliśmy niewolnikami w Egipcie – co ma wzbudzić w nas empatię wobec słabych i potrzebujących.

Przedstawione jest prawo rozwodu i powiązanych z nim praw małżeństwa.

Opisane są prawa jibum, czyli małżeństwa lewirackiego – w sytuacji, gdy brat umiera i pozostawia po sobie bezdzietną wdowę, a także chalica – czyli procedury, gdy brat zmarłego nie chce poślubić bratowej.

Tora nakazuje, aby używać uczciwych miar i wag, by nie oszukiwać w czasie sprzedaży.

Tora nakazuje również, aby pamiętać, co Amalek zrobił nam gdy wychodziliśmy z Egiptu.