Posts tagged Świątynia
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Kumi Ori

Iszajahu | Iz 60, 1 - 22

Przed nami szósta z siedmiu haftarot pocieszenia, które czytamy między Tisza Be-Aw a Rosz ha-Szana. Ich słowa mają ukoić naród po tragedii zburzenia Świątyni.

Po parszy Ki tawo czytamy fragment proroctw Iszajahu (Izajasza), które zaczynają się od słów kumi ori - "Wstań, zajaśniej!"

Prorok, używając metafory światła i ciemności, pociesza naród w żałobie. Obiecuje, że Haszem zgromadzi wszystkich wygnanych Żydów, a na powracających wygnańców będą czekać wielbłądy objuczone złotem i pięknymi pachnidłami. Mury zburzonej Jerozolimy zostaną odbudowane przez królów obcych narodów, władcy przybędą, aby służyć narodowi Izraela.

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Chazon Iszajahu

Iszajahu | Iz 1, 1 - 27

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy dewarim, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.  

Read More
Haftarat Behaalotcha

Zecharia | Za 2, 14 - 4, 7

W haftarze do parszy behaalotcha prorok Zecharia, który żył pod koniec Wygnania Babilońskiego, nakłaniał swoich krajan, aby dołożyli starań w odbudowę Beit Hamikdasz (Świątyni).

Po trudach Wygnania, wielu Żydów, którzy mieszkali w Jehudzie - czy to ci, którzy nigdy nie opuścili ziemi, czy też ci, którzy powrócili z Babilonii - nie myślało o odbudowaniu Świątyni. Codzienne zmagania w zrujnowanym wojnami kraju mocno na nich ciążyły. Dodotkowo, również ludy sąsiednie były negatywnie nastawione do odbudowy Świątyni, gdyż nie chciały, aby Jehuda rosła w siłę.

Read More
Haftarat Emor

Jechezkel | Ez 44, 15 - 31

Powiązanie haftary do parszy emor jest oczywiste dla każdego, kto będzie ją czytał. W parszy, Mosze przekazuje prawa i zasady, jakimi mają się kierować kapłani (kohanim) w ich posłudze. Podobnie prorok Jechezkel w haftarze do tej parszy przekazuje Boskie nakazy dla kapłanów. Tym razem jednak, dotyczą one Trzeciej Świątyni, która zostanie zbudowana w przyszłości.

Prorok przypomina, że jedynie pewna grupa kapłanów zasłużyła na to, aby nadal sprawować te święte obowiązki. Są to potomkowie Cadoka, jedyni, którzy pozostali lojalni w swej służbie Haszem nawet wtedy, gdy reszta narodu porzuciła Torę.

Read More
Haftarat Pesach - dzień pierwszy i drugi

Sefer Jehoszua | Jz 5, 2 - 6, 1

Sefer Melachim Alef | 2 Krl 23, 1 - 9. 21 - 25

Haftara odczytywana w pierwszy dzień Pesach pochodzi z Sefer Jehoszua (Jozuego). Mówi ona o tym, jak lud Israela, zaraz po przekroczeniu rzeki Jarden, której wody osuszył Haszem, przygotowują się do podboju ziemi Kenaan.

Haftara odczytywana w drugi dzień Pesach pochodzi z Sefer Malachim Bet (2 Królewska) i opisuje pierwsze świętowanie Pesach pod tym, gdy król Josziahu odkrył zwój Tory i przeprowadził reformację religijną.

Read More
Haftarat Szabat ha-Gadol

Malachi 3, 4 - 24

 Szabat, który wypada przed świętem Pesach nazywany jest Wielkim Szabatem - Szabat ha-Gadol. W tym dniu, zamiast haftary do parszy mecora, czytamy specjalny fragment z księgi proroka Malachiego.

Malachi był ostatnim z Trej Asar - Dwunastu Proroków Mniejszych.

W swoich naukach prorok ostrzega przed nadejściem dnia sądu i kary za grzechy. Oto, na jakie przewinienia Haszem szczególnie zwróci uwagę i przeciwko komu będzie świadczył:

Read More
Haftarat Szabat haChodesz

Jechezkel/Ez 45, 16 - 46, 18

Szabat który wypada przed lub w Rosz Chodesz Nisan (początek miesiąca nisana), odczytuje się dodatkowe, krótkie teksty ksiąg Liczb/Bamidbar 28,9-15 i Wyjścia 12,1-20 związane z tą okazją. To właśnie pierwszego dnia miesiąca nisana Haszem nakazuje narodowi żydowskiemu uświęcać nowy miesiąc, a także oznajmia, że nisan będzie pierwszym z miesięcy w roku.

 Szabat taki nazywa się Szabat ha-Chodesz i bez względu na to, jaka parsza czytana jest tego dnia, jako haftarę czyta się fragment nauk proroka Jechezkela.

Read More
Haftarat Pekudej

Melachim Alef | 1Krl 7, 51 - 8, 21

Paraszat pekudej podsumowuje budowę Miszkanu oraz wszystkich sprzętów niezbędnych do jego funkcjonowania. Haftara do niej przedstawia ukończenie Pierwszej Świątyni za czasów panowania króla Szlomo.

Król zwołał starszyznę i przywódców wszystkich plemion do Jerozolimy, aby w ich obecności wnieść do Świątyni jej najważniejszy element: świętą Arkę Przymierza (Aron ha-Brit).

Kapłani wnieśli do środka Aron ha-Brit a później także inne ważne sprzęty i instrumenty. Na głównym ołtarzu przed Świątynią składano ofiary Haszem.

Read More
Haftarat Szabat Szkalim

Melachim Bet | 2 Krl 12, 1 - 17

W Szabat Szekalim (שבת שקלים), który wypada w Szabat przed Rosz Chodesz Adar (początkiem miesiąca adara), czyta się haftarę dedykowaną temu specjalnemu Szabatowi.

W tym dniu czyta się specjalny maftir (ostatnie czytanie z Tory) - fragment pochodzący z parszy Ki Tisa mówiący o powszechnym spisie ludności. Zamiast liczenia bezpośredniego, każdy dorosły mężczyzna powyżej 20. roku życia musiał przekazać pół szekla na utrzymanie Miszkanu (Przybytku). Gdy policzono wszystkie datki, wiedziono ilu ludzi przebywało w obozach na pustyni.

Read More
Haftarat Wajakhel

Melachim Alef | 1 Krl 7, 40 - 50

Haftara do parszy wajakhel jest jej lustrzanym odbiciem. Podczas, gdy w Torze czytamy o ukończeniu budowy Miszkanu, w parszy czytamy o ukończeniu budowy Beit Hamikdasz, Świątyni, w czasach króla Szlomo.

W księdze Królewskiej czytamy o wszystkich detalach, jakie dla Świątyni wykonał Chiram król Tyru - człowiek nie tylko o sporej władzy i bogactwie, ale także o wielkim talencie. Król Tyru wysłał wielu utalentowanych pracowników, aby wspomóc budowę swego wielkiego sojusznika. Dodatkowo, samodzielnie wykonał wiele elementów z brązu. Było ich tak wiele, iż niemożliwym było sprawdzić ile wszystkie razem ważyły!

Read More
Haftarat Tecawe

Jechezkel | Ez 43, 10 - 26

 W haftarze do parszy tecawe, prorok Jechezkel przedstawia nam wspaniałą wizję ołtarza, jaki zostanie wybudowany w Trzeciej Świątyni przez Mesjasza. Jest to bezpośrednim odwołaniem do parszy, w której czytamy o poświęceniu ołtarza w Miszkanie (Przybytku na pustyni).

Jechezkel żył w czasie, gdy Babilończycy zniszczyli pierwszy Beit Hamikdasz. Wkrótce później doznał on wizji Świątyni, jaką zbuduje Maszjiach (Mesjasz).

Read More
Haftarat Truma

Melachim Alef | 1Krl 5, 26 - 6, 13

Haftara do parszy truma opisuje budowę Beit Hamikdasz (Świątyni) pod przewodnictwem króla Szlomo. W bezpośredni sposób odpowiada to parszy, w której opisana jest budowa Miszkanu (Przybytku na pustyni).

Haszem obdarzył Szlomo mądrością, jak mu to obiecał.

Król nawiązał bliskie relacje z Chiramem, władcą Tyru. Dzięki niemu mógł on pozyskać drogocenne materiały do budowy Świątyni, a także dziesiątki rzemieślników i specjalistów obróbki.

Read More
Haftarat Jitro

Iszaja | Iz. 6, 1 - 7, 6; 9, 5-6

Parsza Jitro opisuje moment Boskiego objawienia na Górze Synaj, któremu towarzyszyły potężne grzmoty, dym i drżenia ziemi. Haftara do niej przedstawia inny moment Boskiego objawienia - tym razem na skalę osobistą. Iszaja wyjawia w jaki sposób został prorokiem, a wydarzeniu temu towarzyszyła cudowna wizja niebiańskiego wozu i istot anielskich w Świątyni.

Prorok zobaczył Boga zasiadającego na tronie oraz towarzyszące mu serafim (serafiny) o sześciu skrzydłach. Iszaja usłyszał, jak anioły wołały do siebie:

Święty, Święty, Święty, Haszem Zastępów! Całą ziemię wypełnia Jego chwała!

קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ ה' צְבָאוֹת; מְלֹא כָל-הָאָרֶץ, כְּבוֹדוֹ

Read More
Haftarat Szemot

Iszajahu | Iz 27, 6 - 28, 13; 29, 22 - 23

W haftarze do parszy Szemot, prorok Iszaja zwraca się do mieszkańców Królestwa Israela, czyli Szomronu. W 722 r. p.n.e. zostało ono najechane i zniszczone przez Asyryjczyków. Prorok przedstawia powody gniewu Boga, ale także obiecuje przyszłe wybawienie.

Już w pierwszych słowach hafatary czytamy prorockie pocieszenie:

A kiedy czas nadejdzie, Jaakow ponownie zapuści korzenie, a Israel rozkwitnie i wyda owoce, które napełnią świat cały.

Zaraz po tej pełnej nadziei obietnicy, następuje surowe potępienie grzechów, które doprowadziły Szomron do upadku. Iszaja szczególnie skupia się na awoda zara czyli bałwochwalstwie.

Read More
Haftarat Chanuka

Zecharia | Zach 2, 14 - 4, 7

Haftara odczytywana w Szabat w czasie święta Chanuki

Choć parszą tego tygodnia jest Mikec, haftara, którą się odczytuje w tym dniu związana jest z krótkim specjalnym czytaniem na święto Chanuka z księgi Bemidbar.

Prorok Zacharia nauczał zaraz po powrocie z Wygnania Babilońskiego. Przekonywał on wygnany lud o wiecznej opiece Haszem nad nimi i zbliżającym się sądzie na krzywdzących ich narodach. Haszem zapewnił, że ktokolwiek źle traktuje Israela, to jakby samego Boga krzywdził

Read More