Posts tagged Haszem i Israel
Haftarat Tlat de-Puranuta: Chazon Iszajahu

Iszajahu | Iz 1, 1 - 27

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy dewarim, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.  

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Szim'u Dwar Haszem

Irmejahu 2, 4 - 28; 3,4 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parsziot matot-mas'ej, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.   

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między postem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie. 

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Diwrej Irmejahu

Irmejahu | Jr 1, 1 - 2, 3 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy pinchas lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.

Read More
Haftarat Balak

Micha | Mi 5, 6 - 6, 8 

Haftara do parszy balak czerpie z nauk proroka Michy. Pociesza on "resztki Jaakowa" na wygnaniu, że choć mogą się czuć jak kropelki rosy rozproszone pośród narodów, to jednak zostaną odrodzeni dzięki Haszem. 

Micha obiecuje, że nastąpi wspaniała przemiana ze słabego i rozproszonego narodu w potężny lud na podobieństwo lwa. Haszem poprowadzi ich od słabości ku sile. Prorok obiecuje, że nastaną czasy, gdy Israel będzie w stanie pokonać swych wrogów.  

Jednak nawet w tym pocieszeniu kryje się pouczenie ze strony Michy. Przestrzega przed pokładaniem zaufania w bożkach i mamiących słowami wróżbitach. W czasie sądu boskiego, wszystkie posążki, ołtarze i ludzie im służący zostaną zniszczeni.  

Read More
Haftarat Korach

Szmuel Alef | 1 Sam 11, 14 - 12, 22

Haftara do parszy korach przedstawia dramatyczne początki monarchi starożytnego Israela.

Prorok Szmuel z nakazu Boga, udaje się do miasta Gilgal, aby namaścić pierwszego króla narodu Israela. Haszem wysłuchał prośby ludu, który domagał się władcy na podobieństwo innych narodów.

Prorok zwołał cały naród, aby tłumnie przybyć do Gilgal. Tam uroczyście ogłoszono Szaula królem przed Haszem. Złożono ofiary Bogu i radowano się.

Szmuel wykorzystał ten moment, aby podsumować własną, długą służbę dla ludu żydowskiego. Prorok orzeka, że uległ prośbom ludu i je wypełnił.

Read More
Haftarat Bemidbar

Hoszea | Oz 2, 1 - 22

Proroctwo, które zostało wybrane jako hafatara do parszy bamidbar, wyraża pocieszenie dla narodu żydowskiego. Hoszea, w imieniu Boga, obiecuje, że naród Israela będzie tak liczny, jak ziarenka piasku na plaży. Przeminą czasy, gdy byli nazywani Nie-Mój-Naród (Lo Ami) i od tego momentu będą znani, jako Dzieci-Żywego-Boga (Bnej E-l Chaj).

Dodatkowo, prorok zapowiada zjednoczenie między podzielonym narodem. Jehuda i Israel zejdą się i wybiorą nad sobą jednego przywódcę.

Hoszea wzywa, aby braci wołać Mój-Naród (Ami), a siostry Miłościwie-Przyjęta (Ruchama).aniałe odwrócenie losu, gdy naród żydowski powróci w miłości do Haszem.

Read More
Haftarat Behar

Irmejahu | Jr 32, 6 - 27.

W haftarze do parszy behar spotykamy proroka Irmejahu, gdy przebywa w więzieniu. Wtrącił go tam król Cidkejahu za to, że zapowiadał zwycięski najazd wojsk babilońskich. Zgodnie z jego proroctwem, król miał zostać pojmany i skazany za wygnanie.

Wydarzenia te mają miejsce w wyjątkowo burzliwym i dramatycznym okresie dla Królestwa Jehudy. Cidkejahu został królem z nadania Babilończyków, po ich pierwszym najeździe w 597 r. p.n.e. Jak wiemy, jego władanie zakończyło się wraz z drugim najazdem wojsk Babilonu w 586 r. p.n.e., gdy Jeruszalaim zostało całkowicie zniszczone, a Beit ha-Mikdasz (Świątynia) spalony.

Prorok Iremajhu głosił swe nauki przez czterdzieści lat, zapowiadając tragedię i nakłaniając do zmiany postępowania. Niestety - niewielu chciało uwierzyć w jego słowa.

Read More
Haftarat Kedoszim

Amos 9, 7 - 15

We fragmencie wybranym na haftarę parszy kedoszim z proroctw Amosa, prorok przypomina Żydom, że jako naród nie są w żaden sposób lepsi od innych, że dla Boga są dokładnie tacy sami, jak Etiopczycy, Filistyni czy Aramejczycy. Haszem kieruje losami wszystkich narodów i choć wybrał Sobie Am Israel, nie oznacza to, że sam fakt bycia jego członkiem daje ochronę przed karą za grzechy.

Amos ostrzega, iż nadchodzi kara dla nikczemnych narodów - włączając w to także naród żydowski:

“Wszyscy grzesznicy z Mojego narodu zginą od miecza, wszyscy ci, którzy się przechwalali: “żadne zło nigdy nas nie dotknie, żadne nieszczęście nad nami nie zapanuje”.”

Read More
Haftarat Pesach - dzień siódmy i ósmy

Szmuel Bet | 2Sam 22, 1 - 51

Iszajahu | Iz 10: 32 - 12, 6

Siódmy dzień Pesach

W tym dniu w synagogach odczytuje się Szirat haJam - Pieśń Morza, którą Żydzi zaśpiewali Haszem z wdzięczności za uratowanie. Haftara odnosi się do tej Pieśni i cytuje inną, autorstwa Króla Dawida.

Dawid wyraża w niej wdzięczność dla Boga za uratowanie go od wszystkich wrogów.

Haftara na ósmy dzień Pesach

Haftara po czytaniu z Tory pochodzi z księgi proroka Iszajahu, który zapowiada nadejście czasów mesjańskich.

Read More
Haftarat Pesach - dzień pierwszy i drugi

Sefer Jehoszua | Jz 5, 2 - 6, 1

Sefer Melachim Alef | 2 Krl 23, 1 - 9. 21 - 25

Haftara odczytywana w pierwszy dzień Pesach pochodzi z Sefer Jehoszua (Jozuego). Mówi ona o tym, jak lud Israela, zaraz po przekroczeniu rzeki Jarden, której wody osuszył Haszem, przygotowują się do podboju ziemi Kenaan.

Haftara odczytywana w drugi dzień Pesach pochodzi z Sefer Malachim Bet (2 Królewska) i opisuje pierwsze świętowanie Pesach pod tym, gdy król Josziahu odkrył zwój Tory i przeprowadził reformację religijną.

Read More
Haftarat Szabat ha-Gadol

Malachi 3, 4 - 24

 Szabat, który wypada przed świętem Pesach nazywany jest Wielkim Szabatem - Szabat ha-Gadol. W tym dniu, zamiast haftary do parszy mecora, czytamy specjalny fragment z księgi proroka Malachiego.

Malachi był ostatnim z Trej Asar - Dwunastu Proroków Mniejszych.

W swoich naukach prorok ostrzega przed nadejściem dnia sądu i kary za grzechy. Oto, na jakie przewinienia Haszem szczególnie zwróci uwagę i przeciwko komu będzie świadczył:

Read More
Haftarat Szabat Para

Jechezkel | Ez 36, 16 - 38.

Szabat Para to Szabat, który wypada przed Szabat haChodesz Nisan. W dodatku do odpowiedniej parszy tego dnia, odczytuje się jako maftir (ostatnie czytanie z Tory) fragment z księgi Bemidbar (Lb 19, 1 - 22), który opisuje rytuał czerwonej jałówki (para aduma).

Popiół z czerwonej jałówki był mieszany z wodą i służył do duchowego oczyszczenia osób, które miały kontakt z ciałem zmarłego. Fragment ten odczytywany jest przed Rosz Chodesz Nisan jako przypomnienie, gdyż tylko osoby czyste duchowo mogły spożywać ofiarę pesachową. Dzięki temu osoby, które planowały pielgrzymkę do Jerozolimy na święto Pesach, mogły oczyścić się, jeśli tego wymagały.

Read More
Haftarat Caw

Jirmejahu 7, 21 - 8, 3; 9, 22 - 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty - oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Read More
Haftarat Truma

Melachim Alef | 1Krl 5, 26 - 6, 13

Haftara do parszy truma opisuje budowę Beit Hamikdasz (Świątyni) pod przewodnictwem króla Szlomo. W bezpośredni sposób odpowiada to parszy, w której opisana jest budowa Miszkanu (Przybytku na pustyni).

Haszem obdarzył Szlomo mądrością, jak mu to obiecał.

Król nawiązał bliskie relacje z Chiramem, władcą Tyru. Dzięki niemu mógł on pozyskać drogocenne materiały do budowy Świątyni, a także dziesiątki rzemieślników i specjalistów obróbki.

Read More
Haftarat Wajeszew

Amos | Am 2, 6 - 3, 8

Haftara do parszy wajeszew pochodzi z nauk proroka Amosa, najwcześniejszego z Newiim Acharonim - czyli Proroków Późniejszych.

Prorok Amos przedstawia krytykę narodu żydowskiego i jego grzesznego zachowania. W swych naukach, Amos podkreśla przede wszystkim największe, w jego oczach, przewinienie: złe traktowanie słabych i biednych. Wprawdzie jego potępienie dosięga również przewinień seksualnych i zachowań bałwochwalczych, to właśnie wykorzystywanie "maluczkich" wzbudza jego największą odrazę.

Read More