Posts tagged nagroda i kara
Haftarat Szabat ha-Gadol

Malachi 3, 4 - 24

 Szabat, który wypada przed świętem Pesach nazywany jest Wielkim Szabatem - Szabat ha-Gadol. W tym dniu, zamiast haftary do parszy mecora, czytamy specjalny fragment z księgi proroka Malachiego.

Malachi był ostatnim z Trej Asar - Dwunastu Proroków Mniejszych.

W swoich naukach prorok ostrzega przed nadejściem dnia sądu i kary za grzechy. Oto, na jakie przewinienia Haszem szczególnie zwróci uwagę i przeciwko komu będzie świadczył:

Read More
Haftarat Szabat Para

Jechezkel | Ez 36, 16 - 38.

Szabat Para to Szabat, który wypada przed Szabat haChodesz Nisan. W dodatku do odpowiedniej parszy tego dnia, odczytuje się jako maftir (ostatnie czytanie z Tory) fragment z księgi Bemidbar (Lb 19, 1 - 22), który opisuje rytuał czerwonej jałówki (para aduma).

Popiół z czerwonej jałówki był mieszany z wodą i służył do duchowego oczyszczenia osób, które miały kontakt z ciałem zmarłego. Fragment ten odczytywany jest przed Rosz Chodesz Nisan jako przypomnienie, gdyż tylko osoby czyste duchowo mogły spożywać ofiarę pesachową. Dzięki temu osoby, które planowały pielgrzymkę do Jerozolimy na święto Pesach, mogły oczyścić się, jeśli tego wymagały.

Read More
Haftarat Caw

Jirmejahu 7, 21 - 8, 3; 9, 22 - 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty - oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Read More
Haftarat Miszpatim

Irmejahu | Jr 34, 8 - 22; 33, 25 - 26

Prorok Irmejahu przemówił do króla Cidkijahu w czasie, gdy wojska babilońskie atakowały Judę i tylko nieliczne twierdze jeszcze opierały się wrogim siłom.

W tych dniach król Cidkijahu zawarł przymierze z mieszkańcami Jeruszalaim w sprawie żydowskich niewolników. Zgodnie z prawem Tory, które wymienione jest w parszy miszpatim, wszyscy zgodzili się, aby zwrócić wolność swym hebrajskim służkom i sługom. Nikt nie ma mieć w swym domostwie przymuszonego pracownika - wszyscy oni mają zostać wypuszczeni na wolność.

Read More
Haftarat Jitro

Iszaja | Iz. 6, 1 - 7, 6; 9, 5-6

Parsza Jitro opisuje moment Boskiego objawienia na Górze Synaj, któremu towarzyszyły potężne grzmoty, dym i drżenia ziemi. Haftara do niej przedstawia inny moment Boskiego objawienia - tym razem na skalę osobistą. Iszaja wyjawia w jaki sposób został prorokiem, a wydarzeniu temu towarzyszyła cudowna wizja niebiańskiego wozu i istot anielskich w Świątyni.

Prorok zobaczył Boga zasiadającego na tronie oraz towarzyszące mu serafim (serafiny) o sześciu skrzydłach. Iszaja usłyszał, jak anioły wołały do siebie:

Święty, Święty, Święty, Haszem Zastępów! Całą ziemię wypełnia Jego chwała!

קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ ה' צְבָאוֹת; מְלֹא כָל-הָאָרֶץ, כְּבוֹדוֹ

Read More
Haftarat Bo

Irmejahu | Jr. 46, 13 - 28

W parszy bo czytamy o trzech ostatnich plagach, jakie Haszem sprowadził na Egipt. Prorok Irmeja otrzymał wiadomość, którą miał przekazać mieszkańcom tego królestwa. Ma on im powiedzieć, że wkrótce dosięgnie ich kara od Boga, wykonana poprzez Nawuchadnecara (Nabuchodonozora).

Irmeja nakazuje Egicjanom, aby się zbroili, choć zapowiada, że to i tak nic nie da. Mają również przygotować tobołki i torby, gdyż wkrótce wyruszą na wygnanie. Egipt zostaje przyrównany do pięknej jałówki, którą jednak będzie gnębił i poganiał giez z północy. Runą wielkie miasta i zamienią się w ruiny sławne twierdze.

Read More
Haftarat Waera

Jechezkel | Ez 28, 25 - 29, 21

Haftarę do paraszat waera otwiera piękna obietnica, którą prorok Jechezkel przekazuje narodowi żydowskiemu:

Kiedy już zgromadzę cały Dom Israela spośród narodów, między którymi został rozproszony i zostanę uświęcony poprzez nich w oczach narodów, wtedy ponownie zamieszkają na ziemi, którą dałem Mojemu słudze, Jaakowowi.

I zamieszkają tam bezpiecznie, domy zaczną sobie budować i zasiewać winnice; tak! będą żyć bezpiecznie. A kiedy już dokonam sądów (szfatim) na wszystkich tych żyjących wokół, którzy nimi gardzą - wtedy będą świadomi, że Ja jestem Haszem, ich Bóg.

Read More
Haftarat Szemot

Iszajahu | Iz 27, 6 - 28, 13; 29, 22 - 23

W haftarze do parszy Szemot, prorok Iszaja zwraca się do mieszkańców Królestwa Israela, czyli Szomronu. W 722 r. p.n.e. zostało ono najechane i zniszczone przez Asyryjczyków. Prorok przedstawia powody gniewu Boga, ale także obiecuje przyszłe wybawienie.

Już w pierwszych słowach hafatary czytamy prorockie pocieszenie:

A kiedy czas nadejdzie, Jaakow ponownie zapuści korzenie, a Israel rozkwitnie i wyda owoce, które napełnią świat cały.

Zaraz po tej pełnej nadziei obietnicy, następuje surowe potępienie grzechów, które doprowadziły Szomron do upadku. Iszaja szczególnie skupia się na awoda zara czyli bałwochwalstwie.

Read More
Haftarat Wajechi

Sefer Melachim Alef | 1Krl 2, 1 - 12.

Haftara do parszy wajechi pochodzi z Sefer Melachim - Księgi Królewskiej.

Tu również widzimy wielkiego przywódcę na łożu śmierci, analizującego wydarzenia z przeszłości i przekazującego testament dla potomka.

Król Dawid, podobnie jak Jaakow Awinu, nie wspomina jedynie wspaniałych wydarzeń, lecz odnosi się także do chwil, gdy jego władza i autorytet zostały umniejszone. Jaakow wspominał o synach, którzy niewłaściwie się zachowali - czy to dla własnej przyjemności (Reuwen) czy też z błędnie pojmowanej lojalności wobec rodziny (Szimon i Lewi).

Read More
Haftarat Wajiszlach

Owadia | Ab 1, 1 - 21

Haftara do parszy Wajiszlach to cała księga proroka Owadii (Abdiasza), która jest najkrótszą księgą prorocką, składającą się zaledwie z jednego rozdziału.

Prorok kieruje słowa ku Edomowi - narodowi wywodzącemu się od Esawa. W bardzo ostrych słowach Owadia opisuje tragiczne konsekwencje jego złych czynów.

Edom uważa się za niezniszczalnego i wspaniałego - na szczytach gór zbudował swe gniazdo niczym orzeł, z pychą wyraża zwątpienie, by ktokolwiek mógł go tam dosięgnąć.

Read More
Paraszat Haazinu

Parasza: Haazinu - Dwarim/Pwt 32, 1 – 52.
Haftara: Szmuel Bet/ 2Sam 22, 1 - 51.
Haftara w Szabat Szuwa: Hoszea/Oz 14, 2 - 10; Micha/Mi 7, 18 - 20; Joel/Jl 2, 15 - 27.

Ostatnia parsza Tory przedstawia ostatni dzień życia Moszego oraz jego śmierć.

W pieśni do narodu Israela, Mosze zawiera ostatnie przestrogi i nauki dla Żydów. Na początku zwraca się on do nieba i ziemi, aby wysłuchały jego słów i prosi, aby jego słowa były niczym deszcz i rosa dla traw. Opisuje on Haszem, jako doskonałego we wszystkim, co robi, sprawiedliwego i lojalnego, oddanego prawdzie i prawego. Natomiast naród żydowski to lud buntowniczy i niewdzięczny.

Read More
Paraszat Wajelech

Parasza: Wajelech - Dwarim/Pwt 31, 1 – 30.
Haftara: Iszajahu/ Iz 55, 6 - 56, 8.
Haftara w Szabat Szuwa: Hoszea/Oz 14, 2 - 10; Micha/Mi 7, 18 - 20; Joel/Jl 2, 15 - 27.

Mosze oświadcza, że ma już sto dwadzieścia lat i nie jest już w stanie „wejść i wyjść” i przygotowuje się do odejścia z tego świata, jak to mu zapowiedział Haszem. Aby uspokoić naród, Mosze przypomina, że Bóg będzie z nimi i usunie sprzed nich narody zamieszkujące Erec Israel, tak samo, jak pomógł pokonać Sichona i Oga, królów amoryckich. Dodatkowo, Jehoszua będzie ich przywódcą, aby prowadzić ich przez rzekę Jarden.

Read More
Paraszat Nicawim

Parasza: Nicawim - Dwarim/Pwt 29, 9 – 30, 20.
Haftara: Iszajahu/ Iz 61, 10 - 63, 9.

Mosze kontynuuje swoją pożegnalną mowę, zwracając się do całego ludu żydowskiego:

Wy wszyscy stoicie dzisiaj przed Haszem, waszym Bogiem: przywódcy waszych plemion, wasi starsi i wasi urzędnicy, każdy mężczyzna żydowski, wasze maleństwa, wasze żony i twój osiadły przybysz, który jest w twoim obozie, od zbierającego dla ciebie drewno do czerpiącego dla ciebie wodę, abyście wszedł w przymierze Haszem, twego Boga, i Jego obietnicę, którą Haszem, twój Bóg, dzisiaj wobec ciebie składa…

Read More
Paraszat Ki Tawo

Parasza: Ki Taw - Dwarim/Pwt 26, 1 – 29, 8.
Haftara: Iszajahu/ Iz 60, 1 - 22.

Mosze poucza Żydów, że gdy wejdą do Ziemi, którą Haszem przekazuje im w wiecznym przymierzu, gdy się osiedlą i zaczną pracować na roli, mają przynieść w koszu pierwsze owoce (bikurim) sadów do Świątyni Haszem, aby wyrazić wdzięczność za wszystko, co Haszem dla nich robi. Gdy Kohen Gadol (Arcykapłan) położy kosz przed ołtarzem, ludzie wypowiedzą następujące słowa:

"Błądzącym Aramejczykiem był mój ojciec...

Read More
Paraszat Re'e

Parasza: Re’e - Dwarim/Pwt 11, 26 – 16, 17.
Haftara: Iszajahu/ Iz 54, 11 - 55, 5.

Mosze mówi Żydom: „Zobaczcie! Oto kładę przed wami błogosławieństwo i przekleństwo” – błogosławieństwo będzie nagrodą za przestrzeganie Tory Haszem, a przekleństwo za łamanie jej praw.

Lista tych błogosławieństw i przekleństw miała zostać odczytana ze zboczy gór Gerizim i Ebal, gdy Żydzi przekroczą rzekę Jarden.

Mosze zapowiedział, że po wejściu do Ziemi Israela, Żydzi mają zbudować Świątynię, w miejscu, które wybierze Haszem, aby tam spoczęło Jego Imię. Tylko w tym miejscu wolno będzie składać ofiary dla Boga, nigdzie indziej nie będzie to dozwolone.

Read More