Posts tagged nagroda i kara
Haftarat Rosz Chodesz

Iszajahu | Iz 66, 1 - 24

Gdy Szabat oraz Rosz Chodesz wypadają w tym samym dniu nazywamy go Szabat Rosz Chodesz. Z tej okazji czyta się specjalną haftarę, pochodzącą z pism proroka Iszajahu (Iz 66, 1 - 24). 

Proroctwo rozpoczyna się od obrazu Boga, którego tronem są niebiosa, a ziemia podnóżkiem - jakże ktoś mógłby pomyśleć, że mógłby się On ograniczyć do przestrzeni w Świątyni, jako jedynym miejscem przebywania? Choć Haszem jest Stwórcą wszystkiego, jednak pochyla się nad osobami biednymi i przygnębionymi, którzy poważają Jego słowa. 

Read More
Haftarat Sziwa de-Nechemata: Watomer Cijon

Iszajahu | Iz 49, 14 - 51, 3.

 Druga z Sziwa de-Nechemata, czyli Siedmiu Haftarot Pocieszenia, rozpoczyna się w raczej smutnym tonie, od słów: "Cijon powiedział: 'Haszem mnie porzucił, mój Pan zapomniał o mnie'".

Iszajahu od razu jednak pociesza smutny Cijon mówiąc: "Czy matka byłaby w stanie porzucić własne dziecko?" Prorok zapewnia, że Haszem nigdy nie zapomniałby o Cijonie: "jesteś wyryty na Mych dłoniach, twe mury są zawsze przede Mną".

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Chazon Iszajahu

Iszajahu | Iz 1, 1 - 27

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy dewarim, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.  

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Szim'u Dwar Haszem

Irmejahu 2, 4 - 28; 3,4 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parsziot matot-mas'ej, lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.   

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między postem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie. 

Read More
Haftarat Tlat de-Puranuta: Diwrej Irmejahu

Irmejahu | Jr 1, 1 - 2, 3 

Haftara, którą czytamy w tym tygodniu, nie odnosi się bezpośrednio do parszy pinchas lecz jest jedną z dziesięciu specjalnych haftarot czytanych od Szabatu po poście 17. tamuza do Rosz ha-Szana.  

Te specjalne haftary dzielą się na dwie grupy. Podczas trzech Szabatów wypadających w czasie okresu żałoby między posem 17. tamuza a 9. awa (Tisza be-Aw) czyta się Tlat de-Puranuta, Trzy [Haftarot] Nieszczęść, które opisują powody gniewu Boga oraz zapowiadają Jego karę. Po Tisza be-Aw czyta się Sziwa de-Nechemata, Siedem [Haftarot] Pocieszenia, które przedstawiają pocieszające wizje prorockie.

Read More
Haftarat Szlach Lecha

Jehoszua 2, 1 - 2, 24

Haftara do parszy szlach jest idealnie do niej dobrana: podobnie jak Mosze, Jehoszua również wysyła meraglim (szpiegów) mających zdobyć niezbędne informacje przed podbojem wojskowym.

Jehoszua wysyła jednak jedynie dwóch żołnierzy (a nie dwunastu, jak zrobił do Mosze), aby zbadali miasto-twierdzę Jerycho. Zatrzymują się oni u prostytutki o imieniu Rachaw, której dom znajdował się przy samych murach obronnych miasta.

Do króla Jerycha doszła wiadomość, że do miasta wniknęli żydowscy szpiedzy. Nakazuje on przeszukanie miasta i strażnicy domagają się od Rachaw wydania zwiadowców. Kobieta ukryła ich na dachu pod snopkami słomy.

Read More
Haftarat Bemidbar

Hoszea | Oz 2, 1 - 22

Proroctwo, które zostało wybrane jako hafatara do parszy bamidbar, wyraża pocieszenie dla narodu żydowskiego. Hoszea, w imieniu Boga, obiecuje, że naród Israela będzie tak liczny, jak ziarenka piasku na plaży. Przeminą czasy, gdy byli nazywani Nie-Mój-Naród (Lo Ami) i od tego momentu będą znani, jako Dzieci-Żywego-Boga (Bnej E-l Chaj).

Dodatkowo, prorok zapowiada zjednoczenie między podzielonym narodem. Jehuda i Israel zejdą się i wybiorą nad sobą jednego przywódcę.

Hoszea wzywa, aby braci wołać Mój-Naród (Ami), a siostry Miłościwie-Przyjęta (Ruchama).aniałe odwrócenie losu, gdy naród żydowski powróci w miłości do Haszem.

Read More
Haftarat Bechukotaj

Irmejahu | Jr 16, 19 - 17, 14

 Nauki z Księgi Irmejahu, które zostały wybrane na haftarę do parszy bechukotaj, można podzielić na trzy części.

W pierwszej, Irmejahu wyraża wdzięczność i radość za to, że Bóg jest zawsze przy nim. Haszem jest dla niego skałą i schronieniem w chwilach trudnych. Prorok wyraża zdumienie, że ludzie mogą kierować swe myśli ku nieistejącym "nie-bogom", lecz wie, iż pewnego dnia pojmą oni pełną moc i potęgę Haszem.

W drugiej części, prorok kieruje ostre słowa ku Jehudzie, krytykując oddanie jej ludu bałwochwalczym praktykom na wzgórzach i ołtarzach.

Bóg, poprzez Swego proroka, ostrzega, że z własnej winy Jehuda straci zimię, którą otrzymała w dziedzictwo. Swym zachowaniem ludzie wzbudzili gniew Haszem i dlatego ukarze ich, zsyłając na nich niewolnictwo w ziemi, której nie znają.

Read More
Haftarat Behar

Irmejahu | Jr 32, 6 - 27.

W haftarze do parszy behar spotykamy proroka Irmejahu, gdy przebywa w więzieniu. Wtrącił go tam król Cidkejahu za to, że zapowiadał zwycięski najazd wojsk babilońskich. Zgodnie z jego proroctwem, król miał zostać pojmany i skazany za wygnanie.

Wydarzenia te mają miejsce w wyjątkowo burzliwym i dramatycznym okresie dla Królestwa Jehudy. Cidkejahu został królem z nadania Babilończyków, po ich pierwszym najeździe w 597 r. p.n.e. Jak wiemy, jego władanie zakończyło się wraz z drugim najazdem wojsk Babilonu w 586 r. p.n.e., gdy Jeruszalaim zostało całkowicie zniszczone, a Beit ha-Mikdasz (Świątynia) spalony.

Prorok Iremajhu głosił swe nauki przez czterdzieści lat, zapowiadając tragedię i nakłaniając do zmiany postępowania. Niestety - niewielu chciało uwierzyć w jego słowa.

Read More
Haftarat Kedoszim

Amos 9, 7 - 15

We fragmencie wybranym na haftarę parszy kedoszim z proroctw Amosa, prorok przypomina Żydom, że jako naród nie są w żaden sposób lepsi od innych, że dla Boga są dokładnie tacy sami, jak Etiopczycy, Filistyni czy Aramejczycy. Haszem kieruje losami wszystkich narodów i choć wybrał Sobie Am Israel, nie oznacza to, że sam fakt bycia jego członkiem daje ochronę przed karą za grzechy.

Amos ostrzega, iż nadchodzi kara dla nikczemnych narodów - włączając w to także naród żydowski:

“Wszyscy grzesznicy z Mojego narodu zginą od miecza, wszyscy ci, którzy się przechwalali: “żadne zło nigdy nas nie dotknie, żadne nieszczęście nad nami nie zapanuje”.”

Read More
Haftarat Szabat ha-Gadol

Malachi 3, 4 - 24

 Szabat, który wypada przed świętem Pesach nazywany jest Wielkim Szabatem - Szabat ha-Gadol. W tym dniu, zamiast haftary do parszy mecora, czytamy specjalny fragment z księgi proroka Malachiego.

Malachi był ostatnim z Trej Asar - Dwunastu Proroków Mniejszych.

W swoich naukach prorok ostrzega przed nadejściem dnia sądu i kary za grzechy. Oto, na jakie przewinienia Haszem szczególnie zwróci uwagę i przeciwko komu będzie świadczył:

Read More
Haftarat Szabat Para

Jechezkel | Ez 36, 16 - 38.

Szabat Para to Szabat, który wypada przed Szabat haChodesz Nisan. W dodatku do odpowiedniej parszy tego dnia, odczytuje się jako maftir (ostatnie czytanie z Tory) fragment z księgi Bemidbar (Lb 19, 1 - 22), który opisuje rytuał czerwonej jałówki (para aduma).

Popiół z czerwonej jałówki był mieszany z wodą i służył do duchowego oczyszczenia osób, które miały kontakt z ciałem zmarłego. Fragment ten odczytywany jest przed Rosz Chodesz Nisan jako przypomnienie, gdyż tylko osoby czyste duchowo mogły spożywać ofiarę pesachową. Dzięki temu osoby, które planowały pielgrzymkę do Jerozolimy na święto Pesach, mogły oczyścić się, jeśli tego wymagały.

Read More
Haftarat Caw

Jirmejahu 7, 21 - 8, 3; 9, 22 - 23.

W haftarze do parszy caw czytamy nauki proroka Irmejahu. Wybór tego tekstu przez Chachamim (Mędrców) wydaje się oczywisty - oba mówią o kulcie ofiarnym. Jednak w proroctwach kryje się dużo głębsza nauka i przestroga dla tych, którzy pragną służyć Haszem.

Poprzez Swojego proroka, Haszem przestrzega przed ryzykiem hipokryzji religijnej. Odrzuca możliwość przyjmowania ofiar od składających, jeśli równocześnie nie towarzyszy im sprawiedliwe postępowanie. Bóg nie chce składania ofiar, gdy ci, którzy to robią, grzeszą.

Read More
Haftarat Miszpatim

Irmejahu | Jr 34, 8 - 22; 33, 25 - 26

Prorok Irmejahu przemówił do króla Cidkijahu w czasie, gdy wojska babilońskie atakowały Judę i tylko nieliczne twierdze jeszcze opierały się wrogim siłom.

W tych dniach król Cidkijahu zawarł przymierze z mieszkańcami Jeruszalaim w sprawie żydowskich niewolników. Zgodnie z prawem Tory, które wymienione jest w parszy miszpatim, wszyscy zgodzili się, aby zwrócić wolność swym hebrajskim służkom i sługom. Nikt nie ma mieć w swym domostwie przymuszonego pracownika - wszyscy oni mają zostać wypuszczeni na wolność.

Read More
Haftarat Jitro

Iszaja | Iz. 6, 1 - 7, 6; 9, 5-6

Parsza Jitro opisuje moment Boskiego objawienia na Górze Synaj, któremu towarzyszyły potężne grzmoty, dym i drżenia ziemi. Haftara do niej przedstawia inny moment Boskiego objawienia - tym razem na skalę osobistą. Iszaja wyjawia w jaki sposób został prorokiem, a wydarzeniu temu towarzyszyła cudowna wizja niebiańskiego wozu i istot anielskich w Świątyni.

Prorok zobaczył Boga zasiadającego na tronie oraz towarzyszące mu serafim (serafiny) o sześciu skrzydłach. Iszaja usłyszał, jak anioły wołały do siebie:

Święty, Święty, Święty, Haszem Zastępów! Całą ziemię wypełnia Jego chwała!

קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ ה' צְבָאוֹת; מְלֹא כָל-הָאָרֶץ, כְּבוֹדוֹ

Read More