Posts tagged wojny
Haftarat Chukat

Szoftim | Sdz 11, 1 - 33 

Haftara do parszy chukat opowiada historię Iftacha, wspaniałego wojownika. Był on synem Gilada i prostytutki. Przyrodni bracia Iftacha nakazali mu odejść, mówiąc, że nie będzie miał on żadnego udziału w majątku ojca, gdyż jest synem obcej kobiety. 

Iftach odszedł, a wokół niego zgromadziła się grupa wyrzutków, którzy dokonywali razem napaści. 

Po pewnym czasie Izrael został zaatakowany przez Amonitów. Starsi Gileadu wysłali do Iftacha posłańców, aby nakłoć go, by wrócił, stanął na ich czele i walczył z najeźdźcą.  

Read More
Haftarat Szlach Lecha

Jehoszua 2, 1 - 2, 24

Haftara do parszy szlach jest idealnie do niej dobrana: podobnie jak Mosze, Jehoszua również wysyła meraglim (szpiegów) mających zdobyć niezbędne informacje przed podbojem wojskowym.

Jehoszua wysyła jednak jedynie dwóch żołnierzy (a nie dwunastu, jak zrobił do Mosze), aby zbadali miasto-twierdzę Jerycho. Zatrzymują się oni u prostytutki o imieniu Rachaw, której dom znajdował się przy samych murach obronnych miasta.

Do króla Jerycha doszła wiadomość, że do miasta wniknęli żydowscy szpiedzy. Nakazuje on przeszukanie miasta i strażnicy domagają się od Rachaw wydania zwiadowców. Kobieta ukryła ich na dachu pod snopkami słomy.

Read More
Haftarat Szabat Zachor

Szmuel Alef | 1Sm 15, 2 - 15, 34.

Szabat Zachor (שבת זכור) to Szabat, który wypada bezpośrednio przed Purim. Przypomina się wtedy fragment Tory o Amaleku. Zgodnie z naukami Mędrców Haman, złoczyńca z Księgi Estery, był potomkiem Amaleka. W synagogach odczytuje się fragment z Tory z księgi Powtórzonego Prawa (Dewarim) 25, 17 - 19. Jest w nim wymieniona micwa, aby pamiętać o tym, co Amalek uczynił, gdy Żydzi wychodzili z Egiptu.

Prorok Szmuel przemawia do Szaula, pierwszego króla Israela, i mówi do niego w imieniu Haszem:

Wymierzę karę za to, co Amalek uczynił Israelowi, za to, jak się na niego zasadził na drodze, gdy wychodzili z Egiptu.

Read More
Haftarat Jitro

Iszaja | Iz. 6, 1 - 7, 6; 9, 5-6

Parsza Jitro opisuje moment Boskiego objawienia na Górze Synaj, któremu towarzyszyły potężne grzmoty, dym i drżenia ziemi. Haftara do niej przedstawia inny moment Boskiego objawienia - tym razem na skalę osobistą. Iszaja wyjawia w jaki sposób został prorokiem, a wydarzeniu temu towarzyszyła cudowna wizja niebiańskiego wozu i istot anielskich w Świątyni.

Prorok zobaczył Boga zasiadającego na tronie oraz towarzyszące mu serafim (serafiny) o sześciu skrzydłach. Iszaja usłyszał, jak anioły wołały do siebie:

Święty, Święty, Święty, Haszem Zastępów! Całą ziemię wypełnia Jego chwała!

קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ ה' צְבָאוֹת; מְלֹא כָל-הָאָרֶץ, כְּבוֹדוֹ

Read More
Haftarat Beszalach

Szoftim | Sdz. 4, 1 - 5-31

Haftara do parszy beszalach, którą odczytuje się w Szabat Szira, to bardzo odpowiedni wybór. W parszy beszalach Żydzi, pod wodzą Moszego i Miriam, śpiewają Szirat ha-Jam, Pieśń Morza. Rabini na haftarę wybrali fragment z Sefer Szoftim, czyli Księgi Sędziów, gdzie znajduje się inna piękna Pieśń - Dewory. W obu pieśniach odnajdziemy wiele wspólnych odniesień, wyrażeń i opisów.

W haftarze poznajemy prorokinię i sędzię nad Israelem: Deworę, powszechnie szanowaną i darzoną wielką ufnością przywódczynię. Miała ona w zwyczaju, aby zasiadać pod palmą, gdzie przyjmowała Żydów, którzy przybywali do niej, aby prosić o radę lub pomoc.

Read More
Haftarat Wajiszlach

Owadia | Ab 1, 1 - 21

Haftara do parszy Wajiszlach to cała księga proroka Owadii (Abdiasza), która jest najkrótszą księgą prorocką, składającą się zaledwie z jednego rozdziału.

Prorok kieruje słowa ku Edomowi - narodowi wywodzącemu się od Esawa. W bardzo ostrych słowach Owadia opisuje tragiczne konsekwencje jego złych czynów.

Edom uważa się za niezniszczalnego i wspaniałego - na szczytach gór zbudował swe gniazdo niczym orzeł, z pychą wyraża zwątpienie, by ktokolwiek mógł go tam dosięgnąć.

Read More
Haftarat Lech Lecha

Iszajahu | Iz 40, 27 - 41, 16

Haftara do parszy lech lecha to fragment proroctw Izajasza. Prorok odpowiada w nim na zarzut ze strony narodu Israela, że Bóg o nich zapomniał, że Jego sprawiedliwość  ich pomija. Izajasz mówi:

Haszem, Stwórca krańców ziemi, jest Bogiem po czas niezmierzony. On się nie męczy ani nie odczuwa znużenia. Nie sposób zbadać Jego postanowień. Znużonemu udziela mocy, a temu, kto nie ma siły, daje wiele potęgi. Nawet chłopcy się zmęczą i znużą, a młodzi mężczyźni z pewnością upadną, ale ci, którzy pokładają ufność w Haszem – ich siła zostanie odnowiona. Wzniosą się na skrzydłach niczym orły. Będą biec, a się nie zmęczą; będą iść, a nie zasłabną".

Read More
Paraszat Wajelech

Parasza: Wajelech - Dwarim/Pwt 31, 1 – 30.
Haftara: Iszajahu/ Iz 55, 6 - 56, 8.
Haftara w Szabat Szuwa: Hoszea/Oz 14, 2 - 10; Micha/Mi 7, 18 - 20; Joel/Jl 2, 15 - 27.

Mosze oświadcza, że ma już sto dwadzieścia lat i nie jest już w stanie „wejść i wyjść” i przygotowuje się do odejścia z tego świata, jak to mu zapowiedział Haszem. Aby uspokoić naród, Mosze przypomina, że Bóg będzie z nimi i usunie sprzed nich narody zamieszkujące Erec Israel, tak samo, jak pomógł pokonać Sichona i Oga, królów amoryckich. Dodatkowo, Jehoszua będzie ich przywódcą, aby prowadzić ich przez rzekę Jarden.

Read More
Paraszat Ki Tece

Parasza: Ki Tece - Dwarim/Pwt 21, 10 – 25, 19.
Haftara: Iszajahu/ Iz 54, 1 - 10.

Parsza ki tece wypełniona jest wieloma przykazaniami. Prawo „pięknej branki” wyznaczało zasady, na jakich żołnierz mógł się związać z kobietą pojmaną w czasie walk.

Tora przedstawia prawa dziedziczenia dla pierworodnych w sytuacji, gdy mężczyzna ma dwie żony, a także konsekwencje buntowniczego zachowania syna (ben sorer umore).

Dowiadujemy się również o obowiązku zorganizowania pochówku i okazywania szacunku zmarłym – nawet kryminalistom, którzy zostali skazani na śmierć. Każdy, kto znajdzie zagubiony przedmiot, ma obowiązek odnaleźć właściciela i zwrócić mu go.

Read More
Paraszat Szoftim

Parasza: Szoftim - Dwarim/Pwt 16, 18 – 21, 9.
Haftara: Iszajahu/ Iz 51, 12 - 52, 12.

Mosze nakazuje narodowi Izraela, aby ustanowili oni nad sobą sędziów i urzędników odpowiedzialnych za egzekucję prawa w każdym mieście. Mówi on: cedek cedek tirdof – „do sprawiedliwości, do sprawiedliwości będziecie dążyć” – a urzeczywistniać ją należy bez skorumpowania i faworyzowania kogokolwiek. Przestępstwa mają być badane z największą dokładnością i co najmniej dwóch wiarygodnych świadków jest konieczne, aby kogokolwiek skazać.

W każdym pokoleniu będą żyć ci, na których spocznie odpowiedzialność za interpretację i wypełnianie praw Tory.

Read More
Paraszat Dewarim

Parasza: Dewarim - Dewarim/Pwt 1, 1 – 3, 22.
Haftara: Iszajahu/ Iz 1, 1 - 27.

Stojąc na wschodnim brzegu rzeki Jarden, Mosze, świadomy tego, że będzie musiał niedługo odejść, rozpoczyna powtórzenie całej Tory. Przypomina on o wszystkich ważnych wydarzeniach, jakie spotkały naród żydowski w ciągu ostatnich czterdziestu lat – od Jecijat Micrajim (Wyjścia z Egiptu) do przybycia nad samą granicę Erec Israel.

Mosze przestrzega i karci Izraelitów za wszystkie przewinienia i popełnione błędy, przypominając o przymierzu z Bogiem i odpowiedzialności za przestrzeganie Bożych nakazów w ziemi, którą Haszem im podaruje, jako wieczne dziedzictwo.

Read More
Paraszat Matot

Parasza: Matot - Bemidbar/Lb 30, 2 – 32, 42.
Haftara: Irmejahu / Jr 1, 1 - 2, 3.

Mosze naucza przywódców plemion Israela praw związanych z anulowaniem ślubów i przysiąg (nedarim).

Toczą się walki z Midianem za ich rolę w spisku mającym na celu doprowadzenie do upadku moralnego Żydów. Walki zakończyły się zwycięstwem i śmiercią pięciu królów Midianu, a także proroka Bilaama. Tora ze szczegółami wymienia wszystkie łupy jakie zebrano oraz w jaki sposób rozdzielono je pomiędzy lud, żołnierzy, Lewitów i arcykapłana.

Read More
Paraszat Pinchas

Parasza: Pinchas - Bemidbar/Lb 25, 10 – 30, 1.
Haftara: Melachim Alef/ 1Krl 18, 46 - 19, 21.

Pinchas, wnuk Aharona, który zabił wysokiego rangą grzesznika o imieniu Zimri z plemienia Szimona za zadawanie się z kobietą Moabu, został wynagrodzony przez Boga przymierzem pokoju (brit szalom) oraz kapłaństwem. Bóg nakazuje również, aby zaatakować Midianitów za ich przewrotne zachowanie i podkuszanie Żydów do służenia bożkowi Baal-Peorowi.

Spis ludności wszystkich mężczyzn w wieku od lat 20 do 60 wykazuje 601 730 osób (bez Lewitów).

Read More
Paraszat Chukat

Parasza: Chukat - Bemidbar/Lb 19, 1 – 22, 1
Haftara: Szoftim / Sdz 11, 1 - 33.

Haszem naucza Moszego o prawach związanych z czerwoną jałówką (para aduma), której prochy są wykorzystywane w rytuale oczyszczenia osoby, która miała kontakt z martwym ciałem. Jałówka ta miała być całkowicie bez skazy i nigdy nie mogła być wykorzystana do pracy w jarzmie.

Po czterdziestu latach wędrówek po pustyni, lud Israela dociera do Kadesz, na pustyni Sin. Prorokini Miriam, siostra Moszego, umiera, a naród woła o wodę.

Read More
Paraszat Szlach

Parasza: Szlach - Bemidbar/Lb 13, 1 – 15, 41
Haftara: Jehoszua/Joz 2, 1 - 24.

Mosze wysyła dwunastu szpiegów (po jednym z każdego plemienia) do Ziemi Kenaan. Mosze nakazał im, aby zebrali oni informacje na temat ukształtowania geograficznego, ludności, która zamieszkuje te tereny oraz ich sile wojskowej, o możliwościach uprawy ziemi oraz organizacji i infrastrukturze miast.

Po czterdziestu dniach wracają oni niosąc wielką kiść winogron, granaty i figi, aby przekazać wieści o bogatej i dorodnej ziemi. Potwierdzają, że ziemia ta opływa w mleko i miód.

Read More