Posts tagged wojny
Haftarat Szabat Zachor

Szmuel Alef | 1Sm 15, 2 - 15, 34.

Szabat Zachor (שבת זכור) to Szabat, który wypada bezpośrednio przed Purim. Przypomina się wtedy fragment Tory o Amaleku. Zgodnie z naukami Mędrców Haman, złoczyńca z Księgi Estery, był potomkiem Amaleka. W synagogach odczytuje się fragment z Tory z księgi Powtórzonego Prawa (Dewarim) 25, 17 - 19. Jest w nim wymieniona micwa, aby pamiętać o tym, co Amalek uczynił, gdy Żydzi wychodzili z Egiptu.

Prorok Szmuel przemawia do Szaula, pierwszego króla Israela, i mówi do niego w imieniu Haszem:

Wymierzę karę za to, co Amalek uczynił Israelowi, za to, jak się na niego zasadził na drodze, gdy wychodzili z Egiptu.

Read More
Haftarat Jitro

Iszaja | Iz. 6, 1 - 7, 6; 9, 5-6

Parsza Jitro opisuje moment Boskiego objawienia na Górze Synaj, któremu towarzyszyły potężne grzmoty, dym i drżenia ziemi. Haftara do niej przedstawia inny moment Boskiego objawienia - tym razem na skalę osobistą. Iszaja wyjawia w jaki sposób został prorokiem, a wydarzeniu temu towarzyszyła cudowna wizja niebiańskiego wozu i istot anielskich w Świątyni.

Prorok zobaczył Boga zasiadającego na tronie oraz towarzyszące mu serafim (serafiny) o sześciu skrzydłach. Iszaja usłyszał, jak anioły wołały do siebie:

Święty, Święty, Święty, Haszem Zastępów! Całą ziemię wypełnia Jego chwała!

קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ קָדוֹשׁ ה' צְבָאוֹת; מְלֹא כָל-הָאָרֶץ, כְּבוֹדוֹ

Read More
Haftarat Beszalach

Szoftim | Sdz. 4, 1 - 5-31

Haftara do parszy beszalach, którą odczytuje się w Szabat Szira, to bardzo odpowiedni wybór. W parszy beszalach Żydzi, pod wodzą Moszego i Miriam, śpiewają Szirat ha-Jam, Pieśń Morza. Rabini na haftarę wybrali fragment z Sefer Szoftim, czyli Księgi Sędziów, gdzie znajduje się inna piękna Pieśń - Dewory. W obu pieśniach odnajdziemy wiele wspólnych odniesień, wyrażeń i opisów.

W haftarze poznajemy prorokinię i sędzię nad Israelem: Deworę, powszechnie szanowaną i darzoną wielką ufnością przywódczynię. Miała ona w zwyczaju, aby zasiadać pod palmą, gdzie przyjmowała Żydów, którzy przybywali do niej, aby prosić o radę lub pomoc.

Read More
Haftarat Wajiszlach

Owadia | Ab 1, 1 - 21

Haftara do parszy Wajiszlach to cała księga proroka Owadii (Abdiasza), która jest najkrótszą księgą prorocką, składającą się zaledwie z jednego rozdziału.

Prorok kieruje słowa ku Edomowi - narodowi wywodzącemu się od Esawa. W bardzo ostrych słowach Owadia opisuje tragiczne konsekwencje jego złych czynów.

Edom uważa się za niezniszczalnego i wspaniałego - na szczytach gór zbudował swe gniazdo niczym orzeł, z pychą wyraża zwątpienie, by ktokolwiek mógł go tam dosięgnąć.

Read More
Haftarat Lech Lecha

Iszajahu | Iz 40, 27 - 41, 16

Haftara do parszy lech lecha to fragment proroctw Izajasza. Prorok odpowiada w nim na zarzut ze strony narodu Israela, że Bóg o nich zapomniał, że Jego sprawiedliwość  ich pomija. Izajasz mówi:

Haszem, Stwórca krańców ziemi, jest Bogiem po czas niezmierzony. On się nie męczy ani nie odczuwa znużenia. Nie sposób zbadać Jego postanowień. Znużonemu udziela mocy, a temu, kto nie ma siły, daje wiele potęgi. Nawet chłopcy się zmęczą i znużą, a młodzi mężczyźni z pewnością upadną, ale ci, którzy pokładają ufność w Haszem – ich siła zostanie odnowiona. Wzniosą się na skrzydłach niczym orły. Będą biec, a się nie zmęczą; będą iść, a nie zasłabną".

Read More
Paraszat Wajelech

Parasza: Wajelech - Dwarim/Pwt 31, 1 – 30.
Haftara: Iszajahu/ Iz 55, 6 - 56, 8.
Haftara w Szabat Szuwa: Hoszea/Oz 14, 2 - 10; Micha/Mi 7, 18 - 20; Joel/Jl 2, 15 - 27.

Mosze oświadcza, że ma już sto dwadzieścia lat i nie jest już w stanie „wejść i wyjść” i przygotowuje się do odejścia z tego świata, jak to mu zapowiedział Haszem. Aby uspokoić naród, Mosze przypomina, że Bóg będzie z nimi i usunie sprzed nich narody zamieszkujące Erec Israel, tak samo, jak pomógł pokonać Sichona i Oga, królów amoryckich. Dodatkowo, Jehoszua będzie ich przywódcą, aby prowadzić ich przez rzekę Jarden.

Read More
Paraszat Ki Tece

Parasza: Ki Tece - Dwarim/Pwt 21, 10 – 25, 19.
Haftara: Iszajahu/ Iz 54, 1 - 10.

Parsza ki tece wypełniona jest wieloma przykazaniami. Prawo „pięknej branki” wyznaczało zasady, na jakich żołnierz mógł się związać z kobietą pojmaną w czasie walk.

Tora przedstawia prawa dziedziczenia dla pierworodnych w sytuacji, gdy mężczyzna ma dwie żony, a także konsekwencje buntowniczego zachowania syna (ben sorer umore).

Dowiadujemy się również o obowiązku zorganizowania pochówku i okazywania szacunku zmarłym – nawet kryminalistom, którzy zostali skazani na śmierć. Każdy, kto znajdzie zagubiony przedmiot, ma obowiązek odnaleźć właściciela i zwrócić mu go.

Read More
Paraszat Szoftim

Parasza: Szoftim - Dwarim/Pwt 16, 18 – 21, 9.
Haftara: Iszajahu/ Iz 51, 12 - 52, 12.

Mosze nakazuje narodowi Izraela, aby ustanowili oni nad sobą sędziów i urzędników odpowiedzialnych za egzekucję prawa w każdym mieście. Mówi on: cedek cedek tirdof – „do sprawiedliwości, do sprawiedliwości będziecie dążyć” – a urzeczywistniać ją należy bez skorumpowania i faworyzowania kogokolwiek. Przestępstwa mają być badane z największą dokładnością i co najmniej dwóch wiarygodnych świadków jest konieczne, aby kogokolwiek skazać.

W każdym pokoleniu będą żyć ci, na których spocznie odpowiedzialność za interpretację i wypełnianie praw Tory.

Read More
Paraszat Dewarim

Parasza: Dewarim - Dewarim/Pwt 1, 1 – 3, 22.
Haftara: Iszajahu/ Iz 1, 1 - 27.

Stojąc na wschodnim brzegu rzeki Jarden, Mosze, świadomy tego, że będzie musiał niedługo odejść, rozpoczyna powtórzenie całej Tory. Przypomina on o wszystkich ważnych wydarzeniach, jakie spotkały naród żydowski w ciągu ostatnich czterdziestu lat – od Jecijat Micrajim (Wyjścia z Egiptu) do przybycia nad samą granicę Erec Israel.

Mosze przestrzega i karci Izraelitów za wszystkie przewinienia i popełnione błędy, przypominając o przymierzu z Bogiem i odpowiedzialności za przestrzeganie Bożych nakazów w ziemi, którą Haszem im podaruje, jako wieczne dziedzictwo.

Read More
Paraszat Matot

Parasza: Matot - Bemidbar/Lb 30, 2 – 32, 42.
Haftara: Irmejahu / Jr 1, 1 - 2, 3.

Mosze naucza przywódców plemion Israela praw związanych z anulowaniem ślubów i przysiąg (nedarim).

Toczą się walki z Midianem za ich rolę w spisku mającym na celu doprowadzenie do upadku moralnego Żydów. Walki zakończyły się zwycięstwem i śmiercią pięciu królów Midianu, a także proroka Bilaama. Tora ze szczegółami wymienia wszystkie łupy jakie zebrano oraz w jaki sposób rozdzielono je pomiędzy lud, żołnierzy, Lewitów i arcykapłana.

Read More
Paraszat Pinchas

Parasza: Pinchas - Bemidbar/Lb 25, 10 – 30, 1.
Haftara: Melachim Alef/ 1Krl 18, 46 - 19, 21.

Pinchas, wnuk Aharona, który zabił wysokiego rangą grzesznika o imieniu Zimri z plemienia Szimona za zadawanie się z kobietą Moabu, został wynagrodzony przez Boga przymierzem pokoju (brit szalom) oraz kapłaństwem. Bóg nakazuje również, aby zaatakować Midianitów za ich przewrotne zachowanie i podkuszanie Żydów do służenia bożkowi Baal-Peorowi.

Spis ludności wszystkich mężczyzn w wieku od lat 20 do 60 wykazuje 601 730 osób (bez Lewitów).

Read More
Paraszat Chukat

Parasza: Chukat - Bemidbar/Lb 19, 1 – 22, 1
Haftara: Szoftim / Sdz 11, 1 - 33.

Haszem naucza Moszego o prawach związanych z czerwoną jałówką (para aduma), której prochy są wykorzystywane w rytuale oczyszczenia osoby, która miała kontakt z martwym ciałem. Jałówka ta miała być całkowicie bez skazy i nigdy nie mogła być wykorzystana do pracy w jarzmie.

Po czterdziestu latach wędrówek po pustyni, lud Israela dociera do Kadesz, na pustyni Sin. Prorokini Miriam, siostra Moszego, umiera, a naród woła o wodę.

Read More
Paraszat Szlach

Parasza: Szlach - Bemidbar/Lb 13, 1 – 15, 41
Haftara: Jehoszua/Joz 2, 1 - 24.

Mosze wysyła dwunastu szpiegów (po jednym z każdego plemienia) do Ziemi Kenaan. Mosze nakazał im, aby zebrali oni informacje na temat ukształtowania geograficznego, ludności, która zamieszkuje te tereny oraz ich sile wojskowej, o możliwościach uprawy ziemi oraz organizacji i infrastrukturze miast.

Po czterdziestu dniach wracają oni niosąc wielką kiść winogron, granaty i figi, aby przekazać wieści o bogatej i dorodnej ziemi. Potwierdzają, że ziemia ta opływa w mleko i miód.

Read More
Paraszat Beszalach

Parasza: Beszalach/Wj 13, 17 - 17, 16
Haftara: Szoftim/Sdz 4, 4 – 5, 31. 

Naród Izraela wychodzi z Egiptu i jest prowadzony drogą Morza Sitowia. Mosze wypełnia ślub uczyniony Josefowi i zabiera jego szczątki. Bóg przemieszcza się przed całym narodem w obłoku dymu w ciągu dnia, a w płomieniu ognia nocą.

Hebrajczycy obozują w pobliżu Morza Sitowia (Jam Suf). Gdy faraon dowiaduje się o tym, że naród Israela opuścił jego kraj, znowu zmienia swoją postawę i rusza w pościg za nimi.

Read More